Πρώτο smartphone στο παιδί: Πότε είναι πραγματικά έτοιμο; | More Than an Age

More Than an Age

«Όλοι στην τάξη έχουν κινητό». Για πολλούς γονείς αυτή είναι η φράση που ανοίγει μια από τις δυσκολότερες συζητήσεις της σύγχρονης παιδικής ηλικίας. Πότε πρέπει ένα παιδί να αποκτήσει το πρώτο του smartphone; Στα 10; Στα 12; Στα 13; Η απάντηση που δίνουν πλέον οι παιδίατροι είναι διαφορετική: η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί.

Ένα smartphone δεν είναι απλώς ένα τηλέφωνο.

Είναι ταυτόχρονα κάμερα, browser, πλατφόρμα παιχνιδιών, κοινωνικά δίκτυα, εφαρμογές μηνυμάτων, βίντεο, αγορές, τεχνητή νοημοσύνη και μια σχεδόν μόνιμη πύλη προς το διαδίκτυο.

Γι' αυτό το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο:

«Πόσων ετών είναι το παιδί;»

Αλλά:

«Είναι έτοιμο να διαχειριστεί όλα όσα έρχονται μαζί με αυτή τη συσκευή;»

Η νέα οδηγία της AAP: δεν υπάρχει μία σωστή ηλικία

Η American Academy of Pediatrics αναθεώρησε το 2026 τις συστάσεις της για το ψηφιακό περιβάλλον των παιδιών και των εφήβων.

Μία από τις πιο πρακτικές οδηγίες αφορά ακριβώς το πρώτο τηλέφωνο.

Η AAP αναφέρει ότι η επιστημονική έρευνα δεν έχει προσδιορίσει μια συγκεκριμένη ηλικία στην οποία ένας έφηβος θεωρείται αυτόματα έτοιμος για smartphone.

Η ετοιμότητα διαφέρει από παιδί σε παιδί.

Η επίσημη καθοδήγηση παρουσιάζεται από την American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org .

Δύο παιδιά της ίδιας ηλικίας μπορεί να μην είναι εξίσου έτοιμα

Ένα παιδί 11 ετών μπορεί να είναι ιδιαίτερα υπεύθυνο, να ακολουθεί κανόνες, να συζητά ανοιχτά με τους γονείς του και να γνωρίζει πότε πρέπει να αφήσει μια οθόνη στην άκρη.

Ένα άλλο παιδί 13 ετών μπορεί να δυσκολεύεται σημαντικά στον αυτοέλεγχο, να χάνει συχνά αντικείμενα ή να παρασύρεται εύκολα από την πίεση της παρέας.

Η ημερομηνία γέννησης επομένως δεν μπορεί να περιγράψει από μόνη της την ψηφιακή ωριμότητα.

Πρώτη ερώτηση: Γιατί χρειάζεται το παιδί κινητό;

Πριν επιλεγεί συσκευή, αξίζει να ξεκαθαριστεί ο πραγματικός λόγος.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο:

  • «Χρειάζομαι τρόπο να επικοινωνώ μαζί του όταν επιστρέφει μόνο του από το σχολείο»
  • και στο «Θέλει smartphone επειδή έχουν οι φίλοι του».

Η πρώτη ανάγκη μπορεί να λυθεί ακόμη και χωρίς πλήρες smartphone.

Η δεύτερη απαιτεί μεγαλύτερη συζήτηση για κοινωνική πίεση, εφαρμογές και όρια.

Ένα κινητό για επικοινωνία δεν χρειάζεται να είναι smartphone

Αυτό συχνά ξεχνιέται.

Αν ο βασικός στόχος είναι να μπορεί το παιδί να τηλεφωνήσει στον γονέα, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.

Για παράδειγμα:

  • απλό κινητό χωρίς εφαρμογές κοινωνικών δικτύων,
  • περιορισμένο smartphone,
  • smartwatch με κλήσεις και εγκεκριμένες επαφές.

Η AAP αναφέρει ρητά τέτοιες επιλογές για παιδιά που χρειάζονται επικοινωνία αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμα για ολόκληρο το ψηφιακό οικοσύστημα ενός smartphone.

Η απόκτηση smartphone δεν είναι ίδια με την απόκτηση Instagram ή TikTok

Μία ακόμη σημαντική διάκριση:

το να αποκτήσει ένα παιδί τηλέφωνο δεν σημαίνει ότι πρέπει την ίδια ημέρα να αποκτήσει πρόσβαση σε κάθε εφαρμογή.

Οι λειτουργίες μπορούν να προστίθενται σταδιακά.

Ένα παιδί μπορεί αρχικά να έχει κλήσεις, μηνύματα, χάρτες και ορισμένες εφαρμογές που έχουν συμφωνηθεί με την οικογένεια.

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να αποτελέσουν ξεχωριστή απόφαση αργότερα.

Νέα μελέτη του 2026: η ηλικία φαίνεται να έχει κάποια σημασία

Τον Ιούλιο του 2026 δημοσιεύθηκε στο Journal of Youth and Adolescence μελέτη που εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην ηλικία απόκτησης του πρώτου κινητού και σε μεταγενέστερους ψυχοκοινωνικούς δείκτες.

Συμμετείχαν 1.179 έφηβοι ηλικίας 15 έως 17 ετών.

Η μελέτη είναι διαθέσιμη στη National Library of Medicine – PubMed .

Τι βρήκαν οι ερευνητές;

Η μικρότερη ηλικία απόκτησης κινητού συνδέθηκε —σε μικρό αλλά στατιστικά μετρήσιμο βαθμό— με:

  • περισσότερες δυσκολίες ρύθμισης συναισθημάτων,
  • περισσότερες προβληματικές συμπεριφορές γύρω από τη διατροφή,
  • μεγαλύτερη προβληματική χρήση κοινωνικών δικτύων αργότερα στην εφηβεία.

Οι συσχετίσεις ήταν σχετικά ασθενείς.

Αυτό έχει μεγάλη σημασία, επειδή δεν πρέπει να μετατραπεί η μελέτη σε απλοϊκό μήνυμα του τύπου «το smartphone πριν από μια συγκεκριμένη ηλικία προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα».

Ένα απρόσμενο εύρημα για την κοινωνική ένταξη

Η σχέση ανάμεσα στην ηλικία απόκτησης κινητού και στην κοινωνική λειτουργία δεν ήταν γραμμική.

Στη συγκεκριμένη μελέτη, η απόκτηση πρώτου κινητού περίπου στις ηλικίες 11 έως 13 ετών συνδεόταν με υψηλότερους δείκτες κοινωνικής λειτουργίας σε σχέση με πολύ πρώιμη απόκτηση —6 έως 10 ετών— ή απόκτηση μετά τα 13.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι επιστήμονες ανακάλυψαν τη «σωστή ηλικία 11–13».

Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τις συσχετίσεις μέτριες ή μικρές.

Γιατί δεν μπορούμε να πούμε ότι το κινητό προκάλεσε τις διαφορές;

Επειδή υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάζουν ταυτόχρονα και την ηλικία που ένα παιδί αποκτά smartphone και την ψυχοκοινωνική του πορεία.

Για παράδειγμα:

  • οικογενειακό περιβάλλον,
  • τρόπος γονικής επίβλεψης,
  • προσωπικότητα του παιδιού,
  • σχέσεις με συνομηλίκους,
  • είδος εφαρμογών που χρησιμοποιεί,
  • συνολικός χρόνος χρήσης.

Η ηλικία είναι ένας παράγοντας, όχι ολόκληρη η εξήγηση.

Το πιο σημαντικό ίσως είναι τι κάνει το παιδί με το τηλέφωνο

Δύο παιδιά μπορούν να έχουν το ίδιο μοντέλο smartphone και να έχουν τελείως διαφορετική εμπειρία.

Το ένα μπορεί να:

  • μιλά με φίλους,
  • ακούει μουσική,
  • βλέπει εκπαιδευτικά βίντεο,
  • χρησιμοποιεί χάρτες και εφαρμογές σχολείου.

Το άλλο μπορεί να περνά ώρες μέσα σε αλγοριθμικά feeds, να συγκρίνει συνεχώς τον εαυτό του με άλλους ή να συμμετέχει σε διαδικτυακές συγκρούσεις.

Η λέξη «screen time» από μόνη της δεν περιγράφει αυτή τη διαφορά.

Γι' αυτό η AAP άλλαξε τη συζήτηση από τις ώρες στο «ψηφιακό οικοσύστημα»

Η νέα πολιτική της AAP για το 2026 δεν αντιμετωπίζει πλέον το θέμα μόνο σαν ένα χρονόμετρο οθόνης.

Ζητά από τις οικογένειες να εξετάζουν:

  • το ίδιο το παιδί,
  • το είδος του περιεχομένου,
  • το οικογενειακό περιβάλλον,
  • τον σχεδιασμό της πλατφόρμας,
  • τι αντικαθιστά η χρήση του κινητού.

Η επίσημη παρουσίαση της πολιτικής βρίσκεται στο HealthyChildren.org .

Η κρίσιμη ερώτηση: Τι εκτοπίζει η οθόνη;

Μία ώρα στο κινητό δεν έχει πάντα την ίδια σημασία.

Αν αντικαθιστά παθητικό χρόνο χωρίς δραστηριότητα, μπορεί να έχει μικρή επίπτωση.

Αν όμως αντικαθιστά:

  • ύπνο,
  • άσκηση,
  • παιχνίδι,
  • διάβασμα,
  • οικογενειακή συζήτηση,
  • φυσική επαφή με φίλους,

τότε η εικόνα αλλάζει σημαντικά.

Πώς καταλαβαίνουμε αν ένα παιδί είναι ώριμο;

Η AAP προτείνει στους γονείς να εξετάζουν χαρακτηριστικά πολύ πιο πρακτικά από την ηλικία.

Για παράδειγμα:

  • Μπορεί να ακολουθεί κανόνες ακόμη όταν ο γονέας δεν είναι δίπλα;
  • Λέει συνήθως την αλήθεια όταν έχει κάνει λάθος;
  • Μπορεί να ελέγξει μια παρόρμηση;
  • Διαχειρίζεται σχετικά καλά τις διαφωνίες με φίλους;
  • Φροντίζει τα προσωπικά του αντικείμενα;
  • Ζητά βοήθεια όταν κάτι το ανησυχεί;

Ένα παιδί που χάνει συνεχώς τα πράγματά του ίσως δεν είναι ακόμη έτοιμο

Ένα smartphone είναι ακριβή και ευαίσθητη συσκευή.

Αν το παιδί χάνει συχνά κλειδιά, σχολικές τσάντες ή άλλα προσωπικά αντικείμενα, αυτό μπορεί να αποτελεί μια απλή ένδειξη ότι χρειάζεται λίγο περισσότερο χρόνο.

Δεν είναι τιμωρία.

Είναι αξιολόγηση ευθύνης.

Ακόμη σημαντικότερος είναι ο αυτοέλεγχος

Τα smartphones και πολλές εφαρμογές είναι σχεδιασμένα ώστε να διεκδικούν συνεχώς την προσοχή.

Ειδοποιήσεις, αυτόματη αναπαραγωγή, ατελείωτο scrolling και συστήματα επιβράβευσης μπορούν να κάνουν δύσκολη τη διακοπή της χρήσης ακόμη και για ενήλικες.

Για ένα παιδί που δυσκολεύεται ήδη να σταματήσει ένα παιχνίδι ή μια δραστηριότητα όταν του ζητηθεί, η μετάβαση σε προσωπικό smartphone μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερη υποστήριξη.

Η AAP επισημαίνει ότι οι πλατφόρμες δεν σχεδιάζονται πάντα για το συμφέρον του παιδιού

Η πολιτική του 2026 είναι ασυνήθιστα σαφής σε αυτό το σημείο.

Πολλά ψηφιακά προϊόντα έχουν επιχειρηματικό στόχο να κρατούν τον χρήστη όσο γίνεται περισσότερο ενεργό.

Αυτό μπορεί να έρχεται σε σύγκρουση με τις ανάγκες ενός παιδιού για ύπνο, μάθηση, φυσική δραστηριότητα και κοινωνική επαφή.

Άρα η διαχείριση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στη δύναμη θέλησης του παιδιού.

Οι γονικοί έλεγχοι πρέπει να μπουν πριν δοθεί το κινητό

Η συσκευή είναι προτιμότερο να ρυθμιστεί πριν περάσει στα χέρια του παιδιού.

Οι γονείς μπορούν να εξετάσουν ρυθμίσεις για:

  • εγκατάσταση εφαρμογών,
  • αγορές,
  • περιεχόμενο,
  • χρόνο χρήσης,
  • επαφές,
  • τοποθεσία,
  • απόρρητο.

Η AAP συνιστά τέτοια εργαλεία ως υποστήριξη των οικογενειακών κανόνων.

Ο γονικός έλεγχος όμως δεν αντικαθιστά τη συζήτηση

Κανένα φίλτρο δεν μπορεί να προβλέψει κάθε κατάσταση.

Ένα παιδί μπορεί κάποια στιγμή να δει:

  • κάτι που το τρομάζει,
  • ένα προσβλητικό μήνυμα,
  • ένα αίτημα από άγνωστο,
  • παραπλανητική πληροφορία,
  • πίεση από συνομήλικο.

Το σημαντικό είναι να γνωρίζει ότι μπορεί να πάει στον γονέα χωρίς να φοβάται ότι η πρώτη αντίδραση θα είναι:

«Σου παίρνω το κινητό για πάντα».

Το παιδί πρέπει να μπορεί να πει «έκανα λάθος»

Αυτό ίσως είναι μία από τις μεγαλύτερες ενδείξεις ψηφιακής ετοιμότητας.

Κάποια στιγμή σχεδόν κάθε παιδί θα πατήσει κάτι που δεν έπρεπε, θα γράψει ένα μήνυμα βιαστικά ή θα βρεθεί μπροστά σε μια κατάσταση που δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί.

Ένας ασφαλής δεσμός με τον γονέα λειτουργεί τότε καλύτερα από οποιοδήποτε λογισμικό παρακολούθησης.

Μιλήστε για ιδιωτικότητα πριν υπάρξει πρόβλημα

Το παιδί χρειάζεται να γνωρίζει ότι ορισμένες πληροφορίες δεν δημοσιεύονται και δεν στέλνονται σε αγνώστους.

Σε αυτές περιλαμβάνονται προσωπικά στοιχεία, κωδικοί, ακριβής τοποθεσία και ευαίσθητες φωτογραφίες.

Η UNICEF επισημαίνει ότι τα παιδιά μπορούν να αντιμετωπίσουν στο διαδίκτυο κινδύνους από cyberbullying και χειραγώγηση μέχρι εκμετάλλευση προσωπικών δεδομένων και ανεπιθύμητη επικοινωνία.

Το «μη μιλάς ποτέ σε αγνώστους» δεν αρκεί

Στον ψηφιακό κόσμο ένας άγνωστος δεν εμφανίζεται απαραίτητα ως τρομακτικός ενήλικος.

Μπορεί να παρουσιάζεται ως:

  • παίκτης στο ίδιο παιχνίδι,
  • φίλος ενός φίλου,
  • συνομήλικος,
  • λογαριασμός fan,
  • άνθρωπος που «καταλαβαίνει» το παιδί.

Η εκπαίδευση χρειάζεται να είναι πολύ πιο συγκεκριμένη από έναν γενικό φόβο για αγνώστους.

Ένας απλός κανόνας: τίποτα πραγματικά ιδιωτικό στο διαδίκτυο

Τα παιδιά πρέπει σταδιακά να κατανοήσουν ότι ένα μήνυμα ή μια φωτογραφία μπορεί να αντιγραφεί, να αποθηκευτεί ή να προωθηθεί.

Ακόμη και σε εφαρμογές όπου ένα μήνυμα θεωρητικά εξαφανίζεται, μπορούν να υπάρχουν screenshots ή άλλοι τρόποι αποθήκευσης.

Αυτή η γνώση πρέπει να δοθεί χωρίς πανικό αλλά με σαφήνεια.

Οι αγορές μέσα στις εφαρμογές χρειάζονται επίσης όρια

Το smartphone είναι και πορτοφόλι.

Παιχνίδια και εφαρμογές μπορούν να περιλαμβάνουν μικροσυναλλαγές, subscriptions και αγορές με ένα πάτημα.

Για τα μικρότερα παιδιά είναι λογικό οι αγορές να απαιτούν έγκριση γονέα.

Αυτό προστατεύει και το παιδί από σχεδιαστικές τεχνικές που ενθαρρύνουν παρορμητικές αγορές.

Το κινητό δεν χρειάζεται να κοιμάται δίπλα στο παιδί

Ένας από τους πιο χρήσιμους οικογενειακούς κανόνες είναι η φόρτιση της συσκευής έξω από το υπνοδωμάτιο.

Έτσι μειώνεται ο πειρασμός για μηνύματα, βίντεο ή παιχνίδια αργά τη νύχτα.

Η AAP προτείνει ζώνες χωρίς συσκευές και απομάκρυνση των οθονών πριν από τον ύπνο.

Η σχετική καθοδήγηση περιλαμβάνεται στο AAP Family Media Plan .

Κανόνες που ισχύουν μόνο για το παιδί δύσκολα λειτουργούν

Αν ο γονέας ζητά από το παιδί να αφήσει το κινητό στο τραπέζι αλλά ο ίδιος κοιτά συνεχώς μηνύματα κατά τη διάρκεια του φαγητού, το μήνυμα χάνει μεγάλο μέρος της δύναμής του.

Τα παιδιά παρατηρούν περισσότερο από όσο ακούν.

Η AAP τονίζει τον ρόλο του γονέα ως πρότυπο ψηφιακής συμπεριφοράς.

Χρειάζεται οικογενειακό συμβόλαιο;

Δεν είναι υποχρεωτικό να υπάρχει επίσημο έγγραφο.

Είναι όμως χρήσιμο οι κανόνες να είναι γνωστοί πριν δοθεί η συσκευή.

Μπορούν να συμφωνηθούν θέματα όπως:

  • πότε χρησιμοποιείται το τηλέφωνο,
  • πού μένει τη νύχτα,
  • ποιες εφαρμογές επιτρέπονται,
  • αν απαιτείται άδεια για νέες εγκαταστάσεις,
  • τι γίνεται όταν εμφανιστεί κάτι ανησυχητικό,
  • ποιοι κανόνες ισχύουν στο σχολείο.

Οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν καθώς μεγαλώνει το παιδί

Ένα σύστημα κατάλληλο για ένα παιδί 10 ετών μπορεί να είναι υπερβολικά περιοριστικό στα 15.

Στόχος δεν είναι ο γονέας να ελέγχει για πάντα κάθε πάτημα.

Στόχος είναι σταδιακά το παιδί να μάθει να ελέγχει μόνο του τη χρήση του.

Η ψηφιακή ανεξαρτησία, όπως και κάθε μορφή ανεξαρτησίας, χρειάζεται να αυξάνεται σταδιακά.

Πρέπει ο γονέας να διαβάζει όλα τα μηνύματα;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλες τις ηλικίες και όλες τις οικογένειες.

Ένα μικρότερο παιδί χρειάζεται σαφώς μεγαλύτερη επίβλεψη.

Καθώς μεγαλώνει, χρειάζεται σταδιακά και περισσότερο προσωπικό χώρο.

Πιο χρήσιμο από την κρυφή συνεχή παρακολούθηση είναι να γνωρίζει το παιδί ποιο επίπεδο επίβλεψης έχει συμφωνηθεί και γιατί.

Μην περιμένετε το πρώτο περιστατικό cyberbullying για να το συζητήσετε

Το παιδί πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων τι να κάνει αν δεχθεί προσβολές, απειλές ή κοινωνικό αποκλεισμό μέσω κινητού.

Ένας βασικός κανόνας είναι:

δεν απαντάμε παρορμητικά, κρατάμε αποδεικτικά στοιχεία όπου χρειάζεται και ζητάμε βοήθεια από ενήλικο.

Παράλληλα, το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι οι ίδιοι κανόνες σεβασμού ισχύουν και για τη δική του συμπεριφορά.

Το smartphone μπορεί επίσης να έχει πραγματικά οφέλη

Η συζήτηση δεν πρέπει να παρουσιάζει την τεχνολογία μόνο ως απειλή.

Ένα τηλέφωνο μπορεί να προσφέρει:

  • επικοινωνία με οικογένεια και φίλους,
  • πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό,
  • πλοήγηση και χάρτες,
  • δημιουργικές εφαρμογές,
  • φωτογραφία και βίντεο,
  • ευκολότερο συντονισμό δραστηριοτήτων.

Η UNICEF τονίζει επίσης ότι το ψηφιακό περιβάλλον προσφέρει δυνατότητες μάθησης, δημιουργίας και κοινωνικής σύνδεσης όταν χρησιμοποιείται με ασφάλεια.

Το παιδί δεν χρειάζεται να είναι «τέλειο» για να πάρει τηλέφωνο

Κανένα παιδί δεν θα έχει μάθει όλες τις ψηφιακές δεξιότητες πριν αποκτήσει την πρώτη του συσκευή.

Πολλές δεξιότητες θα αναπτυχθούν μέσα από την ίδια τη χρήση.

Ο στόχος είναι να υπάρχει αρκετή ωριμότητα ώστε το παιδί να μπορεί να μαθαίνει με τη βοήθεια του γονέα και να ζητά βοήθεια όταν χρειάζεται.

Μια δοκιμαστική περίοδος μπορεί να είναι καλή λύση

Το πρώτο τηλέφωνο δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται σαν μια απόφαση χωρίς επιστροφή.

Η οικογένεια μπορεί να ξεκινήσει με περιορισμένες λειτουργίες και να επανεξετάσει την κατάσταση μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες.

Αν το παιδί χρησιμοποιεί τη συσκευή υπεύθυνα, μπορεί σταδιακά να αποκτήσει περισσότερη αυτονομία.

Αν δυσκολεύεται, μπορούν να γίνουν αλλαγές χωρίς η διαδικασία να παρουσιάζεται ως αποτυχία.

Πέντε ερωτήσεις πριν από την αγορά

Ένας γονέας μπορεί να ξεκινήσει με πέντε απλές ερωτήσεις:

  1. Υπάρχει πραγματική ανάγκη επικοινωνίας;
  2. Μπορεί το παιδί να ακολουθεί συμφωνημένους κανόνες;
  3. Ζητά βοήθεια όταν βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση;
  4. Μπορεί να αφήσει μια οθόνη όταν χρειάζεται;
  5. Είμαστε εμείς οι γονείς έτοιμοι να το καθοδηγήσουμε;

Η τελευταία ερώτηση είναι εξίσου σημαντική με τις υπόλοιπες.

Το κινητό δεν είναι μόνο ευθύνη του παιδιού

Όταν ένα παιδί αποκτά την πρώτη του συσκευή, ο γονέας αποκτά έναν νέο ρόλο.

Δεν αρκεί να αγοράσει το τηλέφωνο και να ενεργοποιήσει έναν γονικό έλεγχο.

Χρειάζεται να γνωρίζει σε γενικές γραμμές τις εφαρμογές που χρησιμοποιεί το παιδί, να συζητά μαζί του και να αναθεωρεί τους κανόνες όταν χρειάζεται.

Μην αγοράζετε smartphone μόνο επειδή «όλοι έχουν»

Η κοινωνική πίεση είναι πραγματική και δεν πρέπει να υποτιμάται.

Ένα παιδί μπορεί πράγματι να αισθάνεται αποκλεισμένο αν οι φίλοι οργανώνουν δραστηριότητες μέσω μηνυμάτων.

Αυτό είναι ένας παράγοντας που αξίζει να ληφθεί υπόψη.

Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει αυτομάτως να έχει πρόσβαση σε κάθε υπηρεσία που χρησιμοποιούν οι συνομήλικοί του.

Η επικοινωνία και τα social media είναι δύο διαφορετικές ανάγκες.

Και αν αποφασίσουμε ότι δεν είναι ακόμη έτοιμο;

Το «όχι ακόμη» είναι διαφορετικό από το «ποτέ».

Μπορεί να βοηθήσει αν ο γονέας εξηγήσει τι ακριβώς χρειάζεται να δείξει το παιδί ώστε να επανεξεταστεί η απόφαση.

Για παράδειγμα:

  • να θυμάται καλύτερα τα προσωπικά του αντικείμενα,
  • να ακολουθεί τους υπάρχοντες κανόνες οθόνης,
  • να συζητήσει βασικούς κανόνες διαδικτυακής ασφάλειας,
  • να μπορεί να σταματά το παιχνίδι όταν έχει συμφωνηθεί.

Έτσι η απόφαση γίνεται μέρος μιας διαδικασίας ωρίμανσης και όχι απλώς απαγόρευση.

Το συμπέρασμα

Δεν υπάρχει μία ηλικία που μετατρέπει ξαφνικά κάθε παιδί σε υπεύθυνο χρήστη smartphone.

Η νέα πολιτική της American Academy of Pediatrics για το 2026 είναι σαφής: η απόφαση πρέπει να βασίζεται στην ωριμότητα, στην πραγματική ανάγκη, στις ψηφιακές δεξιότητες και στο οικογενειακό πλαίσιο.

Η νέα μελέτη σε 1.179 εφήβους δείχνει ότι η ηλικία απόκτησης μπορεί να έχει κάποια σχέση με μεταγενέστερες ψυχοκοινωνικές συμπεριφορές, αλλά οι συσχετίσεις είναι μικρές και δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει μία «μαγική» σωστή ηλικία.

Ένα απλό κινητό ή smartwatch μπορεί να είναι αρκετό όταν το ζητούμενο είναι μόνο η επικοινωνία.

Και όταν έρθει το smartphone, δεν χρειάζεται να ανοίξει ολόκληρος ο ψηφιακός κόσμος από την πρώτη ημέρα.

Ίσως λοιπόν η καλύτερη ερώτηση πριν από την αγορά να μην είναι «πόσων ετών είναι;», αλλά «αν αύριο βρεθεί μόνο του μπροστά σε κάτι δύσκολο στην οθόνη, έχει μάθει αρκετά ώστε να σταματήσει, να σκεφτεί και να έρθει να μου μιλήσει;».

Σημείωση: Δεν υπάρχει καθολικά αποδεκτή ηλικία για την απόκτηση πρώτου smartphone. Η ετοιμότητα εξαρτάται από την ανάπτυξη, την ωριμότητα και τις ανάγκες κάθε παιδιού. Τα ερευνητικά δεδομένα που συνδέουν την ηλικία απόκτησης κινητού με μεταγενέστερα ψυχοκοινωνικά αποτελέσματα δείχνουν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν από μόνα τους αιτιότητα.

Πηγές και χρόνος ενημέρωσης

Το άρθρο ενημερώθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και βασίζεται στις νέες οδηγίες της American Academy of Pediatrics για το ψηφιακό περιβάλλον των παιδιών, σε πρόσφατη επιστημονική μελέτη για την ηλικία απόκτησης πρώτου κινητού και σε επίσημες οδηγίες για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.

AI Search και Agentic Web: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το διαδίκτυο | The Future of Search

The Future of Search

Το διαδίκτυο αλλάζει ξανά. Για περισσότερα από είκοσι χρόνια, όταν θέλαμε να βρούμε κάτι, γράφαμε μια φράση σε μια μηχανή αναζήτησης και παίρναμε μια λίστα από links. Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αλλάζει αυτό το μοντέλο.

Το νέο μεγάλο θέμα στην τεχνολογία είναι το AI Search και το Agentic Web. Δηλαδή η μετάβαση από την απλή αναζήτηση πληροφοριών σε ψηφιακούς βοηθούς που απαντούν, συγκρίνουν, συνοψίζουν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να κάνουν ενέργειες για λογαριασμό του χρήστη.

Αυτή η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Αφορά κάθε άνθρωπο που ψάχνει πληροφορίες, κάθε επιχείρηση που θέλει να εμφανίζεται στο διαδίκτυο, κάθε δημιουργό περιεχομένου και κάθε ιστοσελίδα που βασίζεται στην επισκεψιμότητα από αναζητήσεις.

Τι είναι το AI Search

Το AI Search είναι αναζήτηση με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Αντί ο χρήστης να βλέπει μόνο μια λίστα αποτελεσμάτων, παίρνει μια πιο ολοκληρωμένη απάντηση, συχνά με περίληψη, εξηγήσεις, προτάσεις και συνδέσμους για περαιτέρω ανάγνωση.

Η Google περιγράφει το AI Mode ως έναν τρόπο να κάνει ο χρήστης πιο σύνθετες ερωτήσεις και να συνεχίζει με follow-up ερωτήσεις, σαν διάλογο. Αυτό δείχνει τη μεγάλη μετατόπιση: από την αναζήτηση λέξεων-κλειδιών περνάμε στην αναζήτηση με φυσική γλώσσα.

Με απλά λόγια, ο χρήστης δεν γράφει πλέον μόνο «καλύτερο κινητό 2026». Μπορεί να ρωτήσει: «Ποιο κινητό αξίζει για φωτογραφίες, καλή μπαταρία και λογική τιμή;» και να περιμένει μια πιο οργανωμένη απάντηση.

Τι είναι το Agentic Web

Το Agentic Web είναι η ιδέα ότι το διαδίκτυο δεν θα χρησιμοποιείται μόνο από ανθρώπους που κάνουν κλικ, αλλά και από ψηφιακούς βοηθούς, δηλαδή AI agents, που θα μπορούν να εκτελούν εργασίες.

Ένας AI agent μπορεί θεωρητικά να συγκρίνει προϊόντα, να οργανώσει πληροφορίες, να κλείσει ραντεβού, να ετοιμάσει μια λίστα, να βρει επιλογές ταξιδιού ή να βοηθήσει σε μια αγορά. Δεν μιλάμε απλώς για απάντηση σε ερώτηση, αλλά για ενέργεια.

Αυτό δημιουργεί μια εντελώς νέα πραγματικότητα. Αν μέχρι σήμερα οι ιστοσελίδες ήταν φτιαγμένες κυρίως για ανθρώπους, στο μέλλον ίσως πρέπει να είναι κατανοητές και από AI συστήματα που θα ενεργούν ως ενδιάμεσοι.

Γιατί η αλλαγή είναι τόσο μεγάλη

Η παραδοσιακή αναζήτηση λειτουργούσε κάπως έτσι: ο χρήστης έγραφε κάτι, έβλεπε δέκα αποτελέσματα, άνοιγε μερικές σελίδες και αποφάσιζε μόνος του τι κρατά.

Με το AI Search, μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας μεταφέρεται στην ίδια τη μηχανή αναζήτησης ή στον ψηφιακό βοηθό. Η τεχνητή νοημοσύνη διαβάζει, συγκρίνει, συνθέτει και παρουσιάζει μια απάντηση.

Αυτό είναι πιο γρήγορο για τον χρήστη, αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ολόκληρη η οικονομία του διαδικτύου. Αν ο χρήστης πάρει την απάντηση απευθείας, μπορεί να κάνει λιγότερα κλικ στις αρχικές πηγές.

Τι σημαίνει για τον απλό χρήστη

Για τον απλό χρήστη, η νέα αναζήτηση μπορεί να είναι πιο βολική. Αντί να ανοίγει πολλές σελίδες, μπορεί να πάρει μια γρήγορη εικόνα για ένα θέμα.

Τα πιθανά οφέλη είναι σημαντικά:

  • πιο γρήγορη κατανόηση σύνθετων θεμάτων,
  • λιγότερος χρόνος αναζήτησης,
  • καλύτερη σύγκριση πληροφοριών,
  • δυνατότητα follow-up ερωτήσεων,
  • πιο φυσικός τρόπος επικοινωνίας με την τεχνολογία,
  • βοήθεια σε καθημερινές αποφάσεις.

Όμως υπάρχει και κίνδυνος: ο χρήστης μπορεί να εμπιστεύεται υπερβολικά μια απάντηση AI χωρίς να ελέγχει τις πηγές, τις λεπτομέρειες ή την ημερομηνία ενημέρωσης.

Το πρόβλημα της αξιοπιστίας

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει λάθη. Μπορεί να μπερδέψει στοιχεία, να παραλείψει σημαντικές λεπτομέρειες ή να παρουσιάσει με σιγουριά κάτι που χρειάζεται επιβεβαίωση.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε θέματα υγείας, οικονομίας, νομικών ζητημάτων, ασφάλειας και επιστήμης. Εκεί ο χρήστης δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε μια σύντομη απάντηση. Πρέπει να ελέγχει αξιόπιστες πηγές και, όπου χρειάζεται, να ζητά επαγγελματική συμβουλή.

Η νέα εποχή της αναζήτησης δεν μειώνει την ανάγκη για κριτική σκέψη. Την κάνει ακόμη πιο απαραίτητη.

Τι αλλάζει για τις ιστοσελίδες

Οι ιστοσελίδες μπορεί να επηρεαστούν έντονα. Μέχρι σήμερα, πολλές σελίδες ζούσαν από επισκέψεις που έρχονταν μέσω Google, social media ή άλλων πλατφορμών. Αν οι χρήστες παίρνουν περισσότερες απαντήσεις χωρίς να ανοίγουν τα αρχικά άρθρα, η επισκεψιμότητα μπορεί να μειωθεί για ορισμένους δημιουργούς.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ιστοσελίδες τελειώνουν. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να γίνουν πιο χρήσιμες, πιο αξιόπιστες και πιο καθαρές στη δομή τους.

Το περιεχόμενο που απλώς επαναλαμβάνει γενικές πληροφορίες ίσως δυσκολευτεί περισσότερο. Αντίθετα, περιεχόμενο με εμπειρία, πρωτότυπη ανάλυση, καθαρές πηγές, πρακτική αξία και ανθρώπινη φωνή μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Από το SEO στο GEO

Για χρόνια, οι ιστοσελίδες μιλούσαν για SEO, δηλαδή Search Engine Optimization. Σήμερα εμφανίζεται και ένας νέος όρος: GEO, δηλαδή Generative Engine Optimization.

Το GEO αφορά το πώς μπορεί ένα περιεχόμενο να είναι κατανοητό και χρήσιμο για συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργούν απαντήσεις. Δεν αρκεί πλέον ένα άρθρο να έχει λέξεις-κλειδιά. Πρέπει να έχει σαφή δομή, ξεκάθαρες απαντήσεις, αξιόπιστες πηγές και πραγματική χρησιμότητα.

Για τους δημιουργούς περιεχομένου, αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διαβάζει πολλά, αλλά οι άνθρωποι συνεχίζουν να χρειάζονται εμπιστοσύνη.

Τι σημαίνει για μικρά blogs και ανεξάρτητους δημιουργούς

Τα μικρά blogs και οι ανεξάρτητοι δημιουργοί μπορεί να νιώσουν μεγαλύτερη πίεση. Αν η αναζήτηση δίνει απαντήσεις απευθείας, ο χρήστης μπορεί να μη φτάνει ποτέ στο αρχικό άρθρο.

Όμως υπάρχει και ευκαιρία. Τα μικρά sites μπορούν να ξεχωρίσουν όταν προσφέρουν:

  • πρωτότυπες εξηγήσεις,
  • καθαρή γλώσσα,
  • πρακτικές οδηγίες,
  • σωστές πηγές,
  • ανθρώπινη εμπειρία,
  • σταθερή θεματολογία,
  • καλή εσωτερική σύνδεση άρθρων.

Στην εποχή της AI αναζήτησης, το περιεχόμενο που μοιάζει απλώς αντιγραμμένο ή πρόχειρο μπορεί να χάσει αξία. Το περιεχόμενο που πραγματικά βοηθά τον αναγνώστη μπορεί να μείνει δυνατό.

Το μεγάλο ζήτημα των δημιουργών

Ένα από τα πιο δύσκολα θέματα είναι η χρήση περιεχομένου από AI συστήματα. Πολλοί εκδότες και δημιουργοί ανησυχούν ότι τα AI εργαλεία διαβάζουν ή αξιοποιούν περιεχόμενο χωρίς να επιστρέφουν αρκετή επισκεψιμότητα στις αρχικές πηγές.

Η Cloudflare έχει μιλήσει για την ανάγκη οι ιδιοκτήτες ιστοσελίδων να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στο πώς χρησιμοποιείται το περιεχόμενό τους από bots, crawlers και AI agents. Αυτό δείχνει ότι το διαδίκτυο μπαίνει σε νέα φάση διαπραγμάτευσης: ποιος παράγει την πληροφορία, ποιος τη χρησιμοποιεί και ποιος κερδίζει από αυτή.

Το ερώτημα είναι κρίσιμο: αν οι δημιουργοί δεν ανταμείβονται ή δεν παίρνουν επισκεψιμότητα, θα συνεχίσουν να παράγουν ποιοτικό περιεχόμενο;

AI agents και ηλεκτρονικές αγορές

Ένας από τους τομείς που μπορεί να αλλάξει πολύ είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο. Στο μέλλον, ένας χρήστης μπορεί να ζητά από έναν AI βοηθό να του βρει προϊόντα, να συγκρίνει τιμές, να ελέγξει χαρακτηριστικά και ίσως να ολοκληρώσει μια αγορά.

Αυτό θα αλλάξει τον τρόπο που οι επιχειρήσεις παρουσιάζουν προϊόντα. Δεν θα πρέπει να πείσουν μόνο τον άνθρωπο που βλέπει μια σελίδα, αλλά και το σύστημα AI που διαβάζει, συγκρίνει και προτείνει.

Για τον καταναλωτή, αυτό μπορεί να φέρει ευκολία. Για τις επιχειρήσεις, μπορεί να φέρει νέο ανταγωνισμό και ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στα δεδομένα προϊόντων, τιμές, διαθεσιμότητα και αξιολογήσεις.

Το ζήτημα της ιδιωτικότητας

Όσο πιο έξυπνοι γίνονται οι AI βοηθοί, τόσο περισσότερα μπορεί να γνωρίζουν για τις ανάγκες, τις προτιμήσεις και τις συνήθειες του χρήστη. Αυτό κάνει την ιδιωτικότητα ένα από τα πιο σημαντικά θέματα της νέας εποχής.

Ένας AI βοηθός που οργανώνει ταξίδια, αγορές, email, ημερολόγια και έρευνες χρειάζεται πρόσβαση σε δεδομένα. Όμως αυτά τα δεδομένα πρέπει να προστατεύονται.

Ο χρήστης πρέπει να γνωρίζει:

  • ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται,
  • πού αποθηκεύονται,
  • αν χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση μοντέλων,
  • πώς μπορεί να τα διαγράψει,
  • ποια δικαιώματα δίνει σε κάθε εφαρμογή.

Η ευκολία δεν πρέπει να αγοράζεται με πλήρη απώλεια ελέγχου στα προσωπικά δεδομένα.

Κυβερνοασφάλεια και νέοι κίνδυνοι

Το Agentic Web μπορεί να φέρει και νέους κινδύνους κυβερνοασφάλειας. Όταν ένας AI agent μπορεί να κάνει ενέργειες στο διαδίκτυο, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιος του έδωσε άδεια, τι μπορεί να κάνει και πότε πρέπει να σταματήσει.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος κακόβουλων οδηγιών, ψεύτικων σελίδων, παραπλανητικών δεδομένων ή επιθέσεων που προσπαθούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά ενός AI συστήματος.

Γι’ αυτό η νέα εποχή δεν χρειάζεται μόνο πιο έξυπνα εργαλεία. Χρειάζεται ασφαλή εργαλεία, διαφάνεια, επιβεβαίωση ενεργειών και ισχυρό έλεγχο από τον χρήστη.

Τι πρέπει να προσέχει ο χρήστης

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει πολύ, αλλά ο χρήστης πρέπει να κρατήσει ενεργό ρόλο.

  • Δεν εμπιστευόμαστε τυφλά κάθε απάντηση AI.
  • Ελέγχουμε τις πηγές, ειδικά σε σοβαρά θέματα.
  • Δεν δίνουμε άσκοπα προσωπικά δεδομένα σε άγνωστα εργαλεία.
  • Προσέχουμε όταν ένας AI βοηθός ζητά πρόσβαση σε email, αρχεία ή λογαριασμούς.
  • Δεν αφήνουμε αυτόματες αγορές ή οικονομικές αποφάσεις χωρίς επιβεβαίωση.
  • Χρησιμοποιούμε ισχυρή ασφάλεια στους βασικούς λογαριασμούς.
  • Κρατάμε ανθρώπινη κρίση σε υγεία, χρήματα, εργασία και νομικά θέματα.

Η νέα μάχη των εταιρειών τεχνολογίας

Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας ανταγωνίζονται πλέον για το ποιος θα γίνει η βασική «πύλη» του χρήστη στο διαδίκτυο. Παλαιότερα αυτή η πύλη ήταν ο browser και η μηχανή αναζήτησης. Σήμερα μπορεί να γίνει ένας AI βοηθός.

Αυτό εξηγεί γιατί επενδύονται τεράστια ποσά σε μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, data centers, εφαρμογές, browsers, εργαλεία αναζήτησης και ψηφιακούς agents.

Η Gartner προβλέπει μεγάλη αύξηση στη διεθνή δαπάνη για AI το 2026, κάτι που δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πια πείραμα. Είναι στρατηγικό κέντρο της παγκόσμιας τεχνολογικής οικονομίας.

Θα εξαφανιστεί η κλασική αναζήτηση;

Η κλασική αναζήτηση δεν θα εξαφανιστεί από τη μία μέρα στην άλλη. Πολλοί χρήστες θα συνεχίσουν να θέλουν links, πηγές, αναλυτικά άρθρα και άμεση πρόσβαση σε ιστοσελίδες.

Όμως η συμπεριφορά αλλάζει. Για απλές ερωτήσεις, πολλοί θα προτιμούν μια άμεση απάντηση. Για σύνθετες αποφάσεις, θα ζητούν σύγκριση και ανάλυση. Για καθημερινές εργασίες, ίσως χρησιμοποιούν agents.

Το πιο πιθανό μέλλον είναι υβριδικό: αναζήτηση, AI απαντήσεις, κλασικά links και ψηφιακοί βοηθοί θα συνυπάρχουν.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον του διαδικτύου

Το διαδίκτυο ξεκίνησε ως χώρος σελίδων. Μετά έγινε χώρος πλατφορμών. Τώρα αρχίζει να γίνεται χώρος συνομιλίας και αυτοματισμού.

Αυτή η αλλαγή μπορεί να κάνει την πληροφορία πιο προσβάσιμη. Μπορεί όμως και να συγκεντρώσει ακόμη περισσότερη δύναμη σε λίγες μεγάλες πλατφόρμες, αν οι χρήστες σταματήσουν να επισκέπτονται απευθείας διαφορετικές πηγές.

Το μέλλον του διαδικτύου θα εξαρτηθεί από την ισορροπία ανάμεσα στην ευκολία, την αξιοπιστία, την ιδιωτικότητα, την οικονομική βιωσιμότητα των δημιουργών και τον έλεγχο που θα έχει ο ίδιος ο χρήστης.

Το συμπέρασμα

Το AI Search και το Agentic Web δεν είναι απλώς νέοι τεχνολογικοί όροι. Περιγράφουν μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο που οι άνθρωποι βρίσκουν πληροφορίες και αλληλεπιδρούν με το διαδίκτυο.

Η αναζήτηση γίνεται πιο συνομιλιακή. Οι ψηφιακοί βοηθοί γίνονται πιο ενεργοί. Οι ιστοσελίδες πρέπει να αποδείξουν ακόμη περισσότερο την αξία τους. Οι χρήστες πρέπει να μάθουν να ελέγχουν, να διασταυρώνουν και να προστατεύουν τα δεδομένα τους.

Το μέλλον του διαδικτύου δεν θα είναι απλώς να ψάχνουμε καλύτερα. Θα είναι να αποφασίζουμε ποιος ψάχνει, ποιος απαντά, ποιος ενεργεί και ποιος τελικά ελέγχει την πληροφορία.

Αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί τεχνική, νομική, οικονομική ή επαγγελματική συμβουλή κυβερνοασφάλειας. Για θέματα προστασίας δεδομένων, εταιρικών συστημάτων, SEO ή ψηφιακής ασφάλειας, συμβουλευτείτε κατάλληλο επαγγελματία.

Πηγές και χρόνος ενημέρωσης

Το άρθρο ενημερώθηκε στις 20 Αυγούστου 2026 και βασίζεται σε στοιχεία από Google, Gartner, Cloudflare, Reuters και διεθνείς αναλύσεις για το AI Search και το Agentic Web.

Τέλος οι κωδικοί πρόσβασης; Τι είναι τα passkeys και γιατί αλλάζουν το διαδίκτυο | Passwordless Login

Passwordless Login

Οι κωδικοί πρόσβασης ήταν για δεκαετίες η βασική πόρτα εισόδου στο διαδίκτυο. Τους χρησιμοποιούμε για email, τράπεζες, social media, αγορές, εφαρμογές, υπηρεσίες streaming και επαγγελματικούς λογαριασμούς. Όμως οι κωδικοί έχουν ένα μεγάλο πρόβλημα: ξεχνιούνται, επαναχρησιμοποιούνται, κλέβονται και παραβιάζονται.

Γι’ αυτό η τεχνολογία στρέφεται όλο και περισσότερο στα passkeys, έναν νέο τρόπο σύνδεσης που υπόσχεται λιγότερους κωδικούς, λιγότερο phishing και πιο απλή πρόσβαση σε λογαριασμούς.

Δεν πρόκειται για μικρή αλλαγή. Αν τα passkeys καθιερωθούν, ο τρόπος που μπαίνουμε σε ιστοσελίδες και εφαρμογές μπορεί να αλλάξει ριζικά τα επόμενα χρόνια.

Τι είναι τα passkeys

Τα passkeys είναι ένας τρόπος σύνδεσης χωρίς παραδοσιακό κωδικό πρόσβασης. Αντί να πληκτρολογούμε password, χρησιμοποιούμε τη συσκευή μας για να επιβεβαιώσουμε ότι είμαστε εμείς.

Αυτό μπορεί να γίνει με:

  • δακτυλικό αποτύπωμα,
  • αναγνώριση προσώπου,
  • PIN συσκευής,
  • κλειδί ασφαλείας,
  • έγκριση από κινητό ή υπολογιστή.

Με απλά λόγια, το passkey αντικαθιστά τον κωδικό που θα πληκτρολογούσαμε. Η σύνδεση γίνεται μέσα από ασφαλή επιβεβαίωση της συσκευής, χωρίς να χρειάζεται να θυμόμαστε έναν δύσκολο κωδικό.

Γιατί οι κωδικοί πρόσβασης θεωρούνται αδύναμο σημείο

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν δεκάδες λογαριασμούς. Αυτό οδηγεί συχνά σε τρία μεγάλα λάθη: απλούς κωδικούς, επανάληψη του ίδιου κωδικού σε πολλές υπηρεσίες και αποθήκευση κωδικών με μη ασφαλή τρόπο.

Αν ένας κωδικός διαρρεύσει από μια υπηρεσία και ο χρήστης τον χρησιμοποιεί και αλλού, τότε ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται. Ένας επιτήδειος μπορεί να δοκιμάσει τον ίδιο κωδικό σε email, social media, ηλεκτρονικές αγορές ή άλλες πλατφόρμες.

Ακόμη και η χρήση διπλού ελέγχου με SMS δεν είναι πάντα αρκετή, γιατί οι απάτες γίνονται πιο εξελιγμένες. Οι επιθέσεις phishing προσπαθούν να πείσουν τον χρήστη να δώσει μόνος του τον κωδικό ή τον προσωρινό αριθμό επιβεβαίωσης.

Πώς λειτουργούν τα passkeys με απλά λόγια

Τα passkeys βασίζονται σε κρυπτογραφία δημόσιου και ιδιωτικού κλειδιού. Δεν χρειάζεται ο απλός χρήστης να γνωρίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες. Η βασική ιδέα είναι η εξής:

  • Η ιστοσελίδα κρατά ένα δημόσιο κλειδί.
  • Η συσκευή του χρήστη κρατά το ιδιωτικό κλειδί.
  • Όταν γίνεται σύνδεση, η συσκευή αποδεικνύει την ταυτότητα του χρήστη χωρίς να στέλνει κωδικό.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένας παραδοσιακός κωδικός που μπορεί να πληκτρολογηθεί σε ψεύτικη σελίδα ή να κλαπεί από βάση δεδομένων με τον ίδιο τρόπο.

Γιατί θεωρούνται πιο ασφαλή

Το μεγάλο πλεονέκτημα των passkeys είναι ότι είναι πολύ πιο ανθεκτικά στο phishing. Αν κάποιος δημιουργήσει μια ψεύτικη σελίδα που μοιάζει με τράπεζα, email ή γνωστή πλατφόρμα, το passkey δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως ένας κωδικός που μπορεί να πληκτρολογηθεί παντού.

Ένα passkey συνδέεται με τη συγκεκριμένη υπηρεσία για την οποία δημιουργήθηκε. Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος να ξεγελαστεί ο χρήστης και να παραδώσει τα στοιχεία του σε λάθος σελίδα.

Επίσης, τα passkeys δεν χρειάζεται να είναι «εύκολα να τα θυμόμαστε», γιατί δεν τα πληκτρολογούμε. Αυτό αφαιρεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των passwords: την ανθρώπινη συνήθεια να διαλέγουμε απλούς ή επαναλαμβανόμενους κωδικούς.

Γιατί οι μεγάλες εταιρείες τα προωθούν

Apple, Google, Microsoft και άλλοι μεγάλοι τεχνολογικοί οργανισμοί έχουν επενδύσει έντονα στα passkeys, επειδή το παλιό μοντέλο των passwords δημιουργεί κόστος, κινδύνους και προβλήματα εμπειρίας χρήστη.

Όταν ένας χρήστης ξεχνά τον κωδικό του, χρειάζεται επαναφορά. Όταν πέσει θύμα phishing, κινδυνεύει ο λογαριασμός του. Όταν χρησιμοποιεί τον ίδιο κωδικό παντού, αυξάνεται ο κίνδυνος μαζικής παραβίασης.

Τα passkeys υπόσχονται πιο γρήγορη σύνδεση, λιγότερη τριβή και καλύτερη προστασία. Για τις εταιρείες, αυτό σημαίνει λιγότερη απάτη, λιγότερες επαναφορές κωδικών και πιο ασφαλή οικοσυστήματα.

Πώς θα τα συναντήσει ο απλός χρήστης

Ο χρήστης μπορεί να δει επιλογές όπως:

  • «Sign in with passkey»,
  • «Use a passkey»,
  • «Σύνδεση χωρίς κωδικό»,
  • «Χρήση δακτυλικού αποτυπώματος»,
  • «Επιβεβαίωση από τη συσκευή σας».

Στην πράξη, η διαδικασία μοιάζει πολύ απλή. Ο χρήστης προσπαθεί να μπει σε έναν λογαριασμό και η συσκευή ζητά επιβεβαίωση με Face ID, Touch ID, Windows Hello, PIN ή άλλη μέθοδο. Αν η επιβεβαίωση είναι σωστή, η σύνδεση ολοκληρώνεται.

Τι γίνεται αν χάσουμε το κινητό ή τον υπολογιστή;

Αυτή είναι μία από τις βασικές ανησυχίες των χρηστών. Αν το passkey βρίσκεται στη συσκευή, τι γίνεται αν η συσκευή χαθεί;

Στις περισσότερες σύγχρονες πλατφόρμες, τα passkeys μπορούν να συγχρονίζονται μέσω ασφαλών διαχειριστών κωδικών, όπως iCloud Keychain, Google Password Manager ή Microsoft Password Manager. Έτσι, ο χρήστης μπορεί να συνεχίσει να έχει πρόσβαση από άλλη συσκευή, εφόσον μπορεί να επιβεβαιώσει την ταυτότητά του.

Παράλληλα, οι υπηρεσίες συνήθως κρατούν εναλλακτικούς τρόπους ανάκτησης λογαριασμού. Αυτό όμως σημαίνει ότι οι χρήστες πρέπει να φροντίζουν και την ασφάλεια του βασικού email, του κινητού και των συσκευών τους.

Τα passkeys δεν σημαίνουν ότι εξαφανίζεται κάθε κίνδυνος

Παρότι τα passkeys είναι σημαντικό βήμα ασφάλειας, δεν είναι μαγική ασπίδα. Ένας λογαριασμός μπορεί ακόμη να κινδυνεύσει αν κάποιος αποκτήσει πρόσβαση στη συσκευή, αν ο χρήστης πέσει θύμα απάτης ανάκτησης λογαριασμού ή αν δώσει προσωπικά στοιχεία σε απατεώνες.

Επίσης, δεν υποστηρίζουν ακόμη όλες οι ιστοσελίδες passkeys. Για αρκετά χρόνια θα ζούμε σε μια ενδιάμεση περίοδο, όπου άλλοι λογαριασμοί θα χρησιμοποιούν passkeys και άλλοι παραδοσιακούς κωδικούς.

Γι’ αυτό η βασική ψηφιακή υγιεινή παραμένει απαραίτητη.

Τι πρέπει να προσέχει ο χρήστης

  • Να κρατά ενημερωμένο το κινητό, τον υπολογιστή και το λειτουργικό σύστημα.
  • Να προστατεύει τη συσκευή με PIN, δακτυλικό αποτύπωμα ή αναγνώριση προσώπου.
  • Να μην εγκρίνει αιτήματα σύνδεσης που δεν αναγνωρίζει.
  • Να έχει ασφαλές email ανάκτησης.
  • Να χρησιμοποιεί ισχυρό έλεγχο ταυτότητας στους σημαντικούς λογαριασμούς.
  • Να αποφεύγει ύποπτα links σε email, SMS και μηνύματα.
  • Να ελέγχει πάντα τη διεύθυνση της ιστοσελίδας πριν συνδεθεί.

Θα τελειώσουν πραγματικά οι κωδικοί;

Οι κωδικοί πρόσβασης δεν θα εξαφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη. Υπάρχουν παλιές υπηρεσίες, μικρές επιχειρήσεις, εφαρμογές και συστήματα που θα συνεχίσουν να βασίζονται σε passwords για αρκετό καιρό.

Όμως η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη. Το διαδίκτυο κινείται προς ένα μοντέλο όπου η σύνδεση θα γίνεται περισσότερο με συσκευή, βιομετρική επιβεβαίωση ή ασφαλές κλειδί και λιγότερο με κωδικούς που θυμόμαστε ή γράφουμε.

Η μετάβαση αυτή θυμίζει άλλες μεγάλες αλλαγές της τεχνολογίας. Στην αρχή φαίνεται περίεργη. Μετά γίνεται συνήθεια. Και στο τέλος αναρωτιόμαστε πώς ζούσαμε πριν.

Γιατί αυτό αφορά και την καθημερινή ζωή

Τα passkeys δεν είναι θέμα μόνο για ειδικούς πληροφορικής. Αφορούν τον απλό άνθρωπο που μπαίνει στο email του, τον γονιό που κάνει online πληρωμές, τον επαγγελματία που κρατά αρχεία στο cloud, τον συνταξιούχο που χρησιμοποιεί e-banking και τον νέο που έχει δεκάδες λογαριασμούς.

Όσο περισσότερη ζωή μεταφέρεται στο διαδίκτυο, τόσο πιο κρίσιμη γίνεται η ασφαλής πρόσβαση. Η ψηφιακή ταυτότητα γίνεται πλέον κομμάτι της πραγματικής μας ζωής.

Ένας κλεμμένος λογαριασμός δεν είναι απλώς τεχνικό πρόβλημα. Μπορεί να σημαίνει οικονομική απώλεια, κλοπή προσωπικών δεδομένων, εκβιασμό, απάτη ή πρόσβαση σε ιδιωτικές συνομιλίες.

Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να προετοιμαστούν για την εποχή χωρίς passwords. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουν τα πάντα αμέσως, αλλά πρέπει να σχεδιάσουν σταδιακή μετάβαση.

  • Να προσφέρουν passkeys στους πελάτες όταν είναι τεχνικά εφικτό.
  • Να εκπαιδεύουν εργαζόμενους για phishing και ασφαλή σύνδεση.
  • Να μειώνουν την εξάρτηση από SMS κωδικούς.
  • Να χρησιμοποιούν phishing-resistant MFA για κρίσιμους λογαριασμούς.
  • Να έχουν ασφαλή διαδικασία ανάκτησης λογαριασμού.
  • Να ενημερώνουν ξεκάθαρα τον χρήστη χωρίς τεχνική ορολογία.

Η ασφάλεια δεν είναι μόνο τεχνικό θέμα. Είναι και θέμα εμπιστοσύνης. Όταν ένας πελάτης νιώθει ότι η υπηρεσία προστατεύει καλύτερα τον λογαριασμό του, είναι πιο πιθανό να τη χρησιμοποιεί με σιγουριά.

Η νέα εποχή της ψηφιακής ταυτότητας

Τα passkeys είναι μέρος μιας μεγαλύτερης αλλαγής. Το διαδίκτυο μετακινείται από την εποχή του «θυμάμαι έναν κωδικό» στην εποχή του «αποδεικνύω με ασφάλεια ποιος είμαι».

Αυτό μπορεί να κάνει την καθημερινή χρήση πιο απλή. Λιγότερη ανάγκη για επαναφορά κωδικών, λιγότερα λάθος passwords, λιγότερη αγωνία για διαρροές και πιο ασφαλής πρόσβαση σε σημαντικές υπηρεσίες.

Ταυτόχρονα, δημιουργεί και νέες ευθύνες. Οι συσκευές μας γίνονται ακόμη πιο σημαντικές. Η προστασία τους δεν είναι προαιρετική. Είναι βασικό κομμάτι της προσωπικής μας ασφάλειας.

Το συμπέρασμα

Τα passkeys δεν είναι απλώς μια νέα τεχνική λειτουργία. Είναι ένα βήμα προς ένα διαδίκτυο όπου οι κωδικοί πρόσβασης σταδιακά θα παίζουν μικρότερο ρόλο.

Για τον απλό χρήστη, το όφελος είναι πρακτικό: λιγότεροι κωδικοί για απομνημόνευση, πιο γρήγορη σύνδεση και καλύτερη προστασία από phishing. Για τις επιχειρήσεις, το όφελος είναι λιγότερη απάτη, μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερη εμπειρία πελάτη.

Το τέλος των passwords δεν θα έρθει σε μία νύχτα. Όμως έχει ήδη αρχίσει. Και τα passkeys φαίνεται πως θα είναι ένα από τα βασικά κλειδιά της νέας ψηφιακής εποχής.

Αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί τεχνική, νομική ή επαγγελματική συμβουλή κυβερνοασφάλειας. Για κρίσιμους λογαριασμούς, επαγγελματικά συστήματα ή εταιρική ασφάλεια, συμβουλευτείτε ειδικό πληροφορικής ή αρμόδιο επαγγελματία κυβερνοασφάλειας.

Πηγές και χρόνος ενημέρωσης

Το άρθρο ενημερώθηκε στις 18 Αυγούστου 2026 και βασίζεται σε στοιχεία από FIDO Alliance, Microsoft, Apple και CISA.

Απάτες στις Διακοπές 2026: Πώς να Αποφύγετε Ψεύτικα Καταλύματα | Holiday Rental Scams

Δωμάτιο ξενοδοχείου που συμβολίζει τις διαδικτυακές κρατήσεις και τον κίνδυνο από ψεύτικα καταλύματα
Πώς να Αποφύγετε Ψεύτικα Καταλύματα | Holiday Rental Scams
Ένα εντυπωσιακό διαμέρισμα δίπλα στη θάλασσα, εξαιρετικές κριτικές και τιμή πολύ χαμηλότερη από όλα τα υπόλοιπα καταλύματα της περιοχής. Η προσφορά φαίνεται ιδανική, αλλά ο ιδιοκτήτης ζητά να γίνει άμεσα η πληρωμή με τραπεζική μεταφορά, επειδή υποτίθεται ότι υπάρχουν και άλλοι ενδιαφερόμενοι.

Αυτό είναι ένα από τα συνηθέστερα σενάρια ταξιδιωτικής απάτης. Οι δράστες αντιγράφουν πραγματικές αγγελίες, δημιουργούν πλαστές ιστοσελίδες ή εμφανίζονται ως εκπρόσωποι γνωστών ξενοδοχείων και πλατφορμών κρατήσεων. Στόχος τους είναι να αποσπάσουν χρήματα, στοιχεία καρτών ή κωδικούς πρόσβασης πριν το θύμα αντιληφθεί ότι το κατάλυμα δεν υπάρχει ή δεν ανήκει στον υποτιθέμενο οικοδεσπότη.

Πώς λειτουργούν οι απάτες με ψεύτικα καταλύματα

Οι ταξιδιωτικές απάτες δεν βασίζονται πάντα σε πρόχειρες και εύκολα αναγνωρίσιμες αγγελίες. Σε αρκετές περιπτώσεις οι δράστες αντιγράφουν φωτογραφίες, περιγραφές και διευθύνσεις από πραγματικά καταλύματα, δημιουργώντας μια σχεδόν πειστική απομίμηση.

Μια ψεύτικη αγγελία μπορεί να εμφανιστεί σε ιστοσελίδα, σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, σε ομάδα ταξιδιωτών ή ακόμη και ως πληρωμένη διαφήμιση στα αποτελέσματα μιας μηχανής αναζήτησης.

Άλλες φορές, ο ταξιδιώτης έχει ήδη κάνει πραγματική κράτηση και λαμβάνει ένα πλαστό μήνυμα που ισχυρίζεται ότι η πληρωμή απέτυχε. Το μήνυμα τον οδηγεί σε μια απομιμητική σελίδα, όπου του ζητούν να πληρώσει ξανά ή να καταχωρίσει τα στοιχεία της κάρτας του.

Τα 9 σημάδια που πρέπει να σας προβληματίσουν

1. Η τιμή είναι υπερβολικά χαμηλή

Μια μικρή έκπτωση είναι φυσιολογική. Μια τιμή όμως που βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από όλα τα παρόμοια καταλύματα στην ίδια περιοχή χρειάζεται προσεκτικό έλεγχο.

2. Ο ιδιοκτήτης δημιουργεί τεχνητή πίεση

Φράσεις όπως «πληρώστε μέσα στην επόμενη ώρα», «υπάρχουν δέκα ακόμη ενδιαφερόμενοι» ή «η προσφορά λήγει αμέσως» χρησιμοποιούνται για να μην προλάβετε να επαληθεύσετε τα στοιχεία.

3. Ζητείται επικοινωνία εκτός πλατφόρμας

Ο υποτιθέμενος οικοδεσπότης προτείνει να συνεχιστεί η συνομιλία αποκλειστικά μέσω ιδιωτικού email, εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων ή τηλεφώνου. Με αυτόν τον τρόπο η πλατφόρμα δεν διατηρεί πλήρες ιστορικό της επικοινωνίας.

4. Ζητείται πληρωμή σε διαφορετικό όνομα

Το όνομα του δικαιούχου του τραπεζικού λογαριασμού δεν έχει καμία εμφανή σχέση με τον ιδιοκτήτη, την εταιρεία ή το κατάλυμα.

5. Γίνονται δεκτοί μόνο μη αναστρέψιμοι τρόποι πληρωμής

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η μοναδική επιλογή είναι κρυπτονόμισμα, δωροκάρτα, υπηρεσία άμεσης μεταφοράς χρημάτων ή κατάθεση εκτός της ασφαλούς πλατφόρμας κράτησης.

6. Οι φωτογραφίες εμφανίζονται σε διαφορετικές αγγελίες

Οι ίδιες εικόνες μπορεί να χρησιμοποιούνται για καταλύματα με διαφορετικό όνομα, διεύθυνση ή ακόμη και χώρα. Μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μπορεί να αποκαλύψει την πραγματική τους προέλευση.

7. Οι κριτικές είναι γενικές ή αφύσικα τέλειες

Δεκάδες σύντομες κριτικές χωρίς λεπτομέρειες, δημοσιευμένες σε μικρό χρονικό διάστημα, δεν αποτελούν πάντοτε αξιόπιστη ένδειξη.

8. Η ιστοσελίδα έχει περίεργη διεύθυνση

Οι απατεώνες χρησιμοποιούν διευθύνσεις που μοιάζουν με εκείνες γνωστών εταιρειών, αλλά περιέχουν επιπλέον γράμματα, παύλες, ανορθόγραφες λέξεις ή διαφορετική κατάληξη.

9. Δεν αποστέλλεται επίσημη επιβεβαίωση

Μετά την πληρωμή δεν λαμβάνετε αριθμό κράτησης, φορολογικά στοιχεία, σαφείς όρους ακύρωσης ή επιβεβαίωση μέσα από την επίσημη εφαρμογή.

Πώς ελέγχουμε ένα κατάλυμα πριν πληρώσουμε

Μερικά λεπτά ελέγχου μπορούν να αποτρέψουν σημαντική οικονομική ζημιά.

  • Αναζητήστε το όνομα και την πλήρη διεύθυνση του καταλύματος σε διαφορετικές ιστοσελίδες.
  • Συγκρίνετε φωτογραφίες, παροχές, τηλέφωνα και στοιχεία επικοινωνίας.
  • Ελέγξτε αν η τοποθεσία της αγγελίας συμφωνεί με τους διαδικτυακούς χάρτες.
  • Κάντε αντίστροφη αναζήτηση στις βασικές φωτογραφίες του καταλύματος.
  • Διαβάστε πρώτα τις πιο πρόσφατες και τις πιο αρνητικές κριτικές.
  • Επικοινωνήστε με το ξενοδοχείο χρησιμοποιώντας αριθμό που βρήκατε ανεξάρτητα.
  • Πληκτρολογήστε μόνοι σας τη διεύθυνση της πλατφόρμας αντί να ακολουθήσετε σύνδεσμο διαφήμισης ή μηνύματος.
  • Κρατήστε τη συνομιλία και την πληρωμή μέσα στην επίσημη πλατφόρμα.

Ποιος τρόπος πληρωμής προσφέρει μεγαλύτερη προστασία

Όπου είναι δυνατόν, προτιμήστε πληρωμή μέσα από την επίσημη πλατφόρμα ή με πιστωτική κάρτα. Οι διαθέσιμες δυνατότητες αμφισβήτησης μιας συναλλαγής εξαρτώνται από την τράπεζα, τον εκδότη της κάρτας, τη χώρα και τους όρους της αγοράς.

Η τραπεζική μεταφορά δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη απάτης. Αποτελεί όμως σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι όταν ζητείται εκτός της πλατφόρμας, σε άσχετο δικαιούχο και με πίεση για άμεση ολοκλήρωση.

Μην αποστέλλετε φωτογραφίες καρτών, κωδικούς ηλεκτρονικής τραπεζικής, PIN ή κωδικούς μιας χρήσης. Μια νόμιμη επιχείρηση δεν χρειάζεται τον κωδικό επιβεβαίωσης που λαμβάνετε στο κινητό σας.

Τι κάνουμε όταν λάβουμε μήνυμα ότι η πληρωμή απέτυχε

Μην πατήσετε τον σύνδεσμο του μηνύματος και μην καλέσετε τον αριθμό που αναγράφεται σε αυτό.

Ανοίξτε μόνοι σας την επίσημη εφαρμογή ή πληκτρολογήστε τη γνωστή διεύθυνση της πλατφόρμας στον browser. Ελέγξτε την κατάσταση της κράτησης μέσα από τον λογαριασμό σας και επικοινωνήστε με την επίσημη υποστήριξη.

Οι απατεώνες μπορεί να γνωρίζουν το όνομα του ξενοδοχείου, τις ημερομηνίες ή άλλα στοιχεία της κράτησης. Η ύπαρξη αυτών των πληροφοριών δεν αποδεικνύει ότι το μήνυμα είναι γνήσιο.

Τι πρέπει να κάνετε αν έχετε ήδη πληρώσει

  1. Επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζα ή τον εκδότη της κάρτας. Ζητήστε να εξεταστεί η συναλλαγή και να ληφθούν μέτρα προστασίας του λογαριασμού.
  2. Ενημερώστε την πλατφόρμα κράτησης. Στείλτε την αγγελία, τα μηνύματα και τις αποδείξεις πληρωμής.
  3. Αλλάξτε τους κωδικούς σας. Αυτό είναι απαραίτητο αν καταχωρίσατε στοιχεία σε ύποπτη σελίδα ή χρησιμοποιείτε τον ίδιο κωδικό αλλού.
  4. Διατηρήστε όλα τα αποδεικτικά στοιχεία. Κρατήστε screenshots, email, αριθμούς τηλεφώνου, τραπεζικούς λογαριασμούς, URL και αποδείξεις.
  5. Υποβάλετε καταγγελία. Οι περιπτώσεις απάτης με υπολογιστή μπορούν να καταγγελθούν ηλεκτρονικά στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος μέσω του gov.gr.

Η Ελληνική Αστυνομία αναφέρει επίσης τον αριθμό 11188 για επικοινωνία με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς καταλαβαίνω ότι μια αγγελία καταλύματος είναι ψεύτικη;

Η υπερβολικά χαμηλή τιμή, η πίεση για άμεση πληρωμή, η επικοινωνία εκτός πλατφόρμας, οι αντιγραμμένες φωτογραφίες και η έλλειψη ανεξάρτητων κριτικών αποτελούν βασικά προειδοποιητικά σημάδια.

Είναι ασφαλής η πληρωμή με τραπεζική κατάθεση;

Η κατάθεση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για απάτη. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η πληρωμή ζητείται εκτός πλατφόρμας, σε άγνωστο δικαιούχο ή χωρίς επίσημη επιβεβαίωση και παραστατικό.

Τι κάνω αν ένα ξενοδοχείο μου ζητήσει να πληρώσω δεύτερη φορά;

Μην χρησιμοποιήσετε τον σύνδεσμο του μηνύματος. Ελέγξτε την κράτηση στην επίσημη εφαρμογή και επικοινωνήστε με το ξενοδοχείο ή την πλατφόρμα μέσω ανεξάρτητα επιβεβαιωμένων στοιχείων επικοινωνίας.

Πού μπορώ να καταγγείλω μια διαδικτυακή ταξιδιωτική απάτη;

Μπορείτε να υποβάλετε επώνυμη ηλεκτρονική καταγγελία μέσω του gov.gr ή να επικοινωνήσετε με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος στον αριθμό 11188.

Πηγές και χρόνος ενημέρωσης

Τελευταία ενημέρωση: 24 Ιουλίου 2026.

Απάτες σε online αγορές και απάτες που σχετίζονται με επενδύσεις – Πώς δρουν οι επιτήδειοι


Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές -Ποιες είναι οι ενδείξεις - Οδηγίες από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών

Ενημερωτικό υλικό με οδηγίες αναγνώρισης και προστασίας από απάτες σε αγορές μέσω διαδικτύου (online shopping scams) και απάτες σχετιζόμενες με επενδύσεις (investment scams) έχει αναρτήσει η Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) στην ιστοσελίδα της με αφορμή την ενημερωτική εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μήνα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

Επίσης, υπάρχουν οδηγίες για την αναγνώριση και προστασία από απατηλές ιστοσελίδες τραπεζών (spoofed bank websites).

Ειδικότερα, για απάτες σε αγορές μέσω διαδικτύου, στο ενημερωτικό υλικό της ΕΕΤ, επισημαίνεται ότι οι προσφορές μέσω διαδικτύου συνιστούν συχνά επικερδείς αγορές, αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στα περιστατικά απάτης.

Στο ενημερωτικό υλικό επισημαίνεται προς τους καταναλωτές:

-Να κάνετε χρήση εγχώριων ιστοσελίδων λιανικών πωλήσεων, όταν είναι δυνατόν είναι πιθανότερο να λύσετε τυχόν προβλήματα που θα ανακύψουν.

-Πραγματοποιήστε την έρευνα σας – ελέγξτε τις κριτικές προτού προβείτε σε κάποια αγορά.

–Χρησιμοποιήστε πιστωτικές κάρτες – έχετε περισσότερες πιθανότητες να σας επιστραφούν τα χρηματικά ποσά σε περίπτωση απάτης.

-Πληρώστε μόνο μέσω μιας ασφαλούς υπηρεσίας πληρωμών – Σας ζητούν μεταφορά χρημάτων; Σκεφτείτε το διπλά! Πληρώστε μόνο εφόσον είστε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο μέσω ασφαλών συνδέσεων – αποφεύγετε τη χρήση δωρεάν ή ανοικτών δημόσιων δικτύων WiFi.

-Πληρώστε μόνο μέσω ασφαλούς συσκευής – ∆ιατηρείτε το λειτουργικό σας σύστημα και λογισμικό ασφαλείας ενημερωμένο.

-Προσοχή στις διαφημίσεις που προσφέρουν εξωφρενικές προσφορές ή θαυματουργά προϊόντα – Εάν ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, τότε κατά πάσα πιθανότητα είναι ψεύτικο!

-Αναδυόμενο παράθυρο που ισχυρίζεται ότι έχετε κερδίσει βραβείο; Σκεφτείτε το ξανά. Ενδεχομένως να κερδίσατε κακόβουλο λογισμικό.

-Εάν δεν παραλάβετε το προϊόν σας, επικοινωνήστε με τον έμπορο/πωλητή. Εάν δεν λάβετε απάντηση, επικοινωνήστε με την τράπεζα συνεργασίας σας

-Να αναφέρετε πάντοτε τυχόν ύποπτη απόπειρα απάτης στην αστυνομία, ακόμα και αν δεν είστε θύμα αυτής

Για τις κοινές απάτες σχετιζόμενες με επενδύσεις αναφέρεται ότι μπορεί να περιλαμβάνουν επικερδείς επενδυτικές ευκαιρίες, όπως μετοχές, ομόλογα, κρυπτονομίσματα, πολύτιμους λίθους, υπεράκτιες επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία και εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Ποιες είναι οι ενδείξεις

-Σας υπόσχονται γρήγορες αποδόσεις και σας διαβεβαιώνουν ότι οι επενδύσεις είναι ασφαλείς.

-Η προσφορά είναι διαθέσιμη για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

-Λαμβάνετε κατ’ επανάληψη αιφνιδιαστικές / απροειδοποίητες τηλεφωνικές κλήσεις

-Η προσφορά είναι προσωπική και σας ζητείται να μην τη μοιραστείτε με άλλους.

Τι μπορείτε να κάνετε

-Σε κάθε περίπτωση, να λαμβάνετε αμερόληπτες χρηματοπιστωτικές συμβουλές, προτού δώσετε χρήματα ή πραγματοποιήσετε μια επένδυση.

-Να απορρίπτετε τις τηλεφωνικές κλήσεις που σχετίζονται με επενδυτικές ευκαιρίες.

-Να είστε επιφυλακτικοί με προσφορές που υπόσχονται ασφαλείς επενδύσεις, εγγυημένες αποδόσεις και υψηλά κέρδη.

–Προσοχή σε μελλοντικά περιστατικά απάτης. Αν έχετε ήδη πραγματοποιήσει επένδυση σε προϊόν που αποτελεί αντικείμενο απάτης, είναι εξαιρετικά πιθανό οι απατεώνες να σας στοχοποιήσουν εκ νέου ή να πουλήσουν τα προσωπικά σας στοιχεία σε άλλους εγκληματίες.

-Επικοινωνήστε με την αστυνομία αν έχετε υπόνοιες για περιστατικό απάτης

 

Οι τρεις βασικές κακοτοπιές απάτης-phishing στο Instagram


Μερικές από τις συμβουλές από τη διεθνή εταιρία κυβερνοασφάλειας ESET. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες τακτικές που χρησιμοποιούν οι απατεώνες για να ξεγελάσουν τα θύματά τους στη δημοφιλή κοινωνική πλατφόρμα του Instagram.

Από τα συνηθισμένα εγκλήματα του κυβερνοχώρου, όπως το ηλεκτρικό ψάρεμα (phishing), μέχρι την απάτη με το μπλε εικονίδιο στα προφίλ του Instagram που υποδεικνύει ότι πρόκειται για αυθεντικό προφιλ με πολλούς followers, ο Amer Owaida, από τη διεθνή εταιρεία κυβερνοασφάλειας ESET, βοηθά να κατανοήσουμε τις πιο συνηθισμένες τακτικές που χρησιμοποιούν οι απατεώνες για να ξεγελάσουν τα θύματά τους στη δημοφιλή αυτή κοινωνική πλατφόρμα, αναφέρει ανακοίνωση.

Και ενώ οι εταιρείες κοινωνικών μέσων προσπαθούν να ελέγχουν τις πλατφόρμες τους και να τις διατηρούν όσο το δυνατόν πιο ασφαλείς, δεν είναι εύκολο να αναχαιτιστούν οι απατεώνες που είναι αποφασισμένοι να εξαπατήσουν τους χρήστες των social media και να τους αποσπάσουν τόσο τα ευαίσθητα δεδομένα όσο και τα χρήματά τους.

Το Instagram, για παράδειγμα, είναι ένα από τα τέσσερα πιο δημοφιλή κοινωνικά δίκτυα στον κόσμο με πάνω από 1 δισεκατομμύριο ενεργούς χρήστες. Με τέτοιο αριθμό χρηστών είναι σίγουρο ότι η συγκεκριμένη πλατφόρμα θα προσελκύσει κυβερνοεγκληματίες όπως το μέλι τις μέλισσες.

Το θετικό είναι ότι μπορείτε να εντοπίσετε εύκολα τις περισσότερες απάτες, αν προσεγγίσετε όλα όσα βλέπετε με μια υγιή δόση αμφιβολίας και αν παραμείνετε σε εγρήγορση.

Σε αυτό το άρθρο, ο Amer Owaida, από τη διεθνή εταιρία κυβερνοασφάλειας ESET εξετάζει τρεις από τις πιο συνηθισμένες απάτες που ενδέχεται να συναντήσετε καθώς σκρολάρετε στο Instagram και συνδέεστε με άλλους χρήστες μέσω άμεσων μηνυμάτων.

1. Οι… ρομαντικές απάτες

Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν τις ρομαντικές απάτες με τις εφαρμογές γνωριμιών, στην πραγματικότητα, οι ρομαντικές απάτες μπορούν να συμβούν και στα social media και άρα και στο Instagram. Αυτοί οι τύποι απάτης, ωστόσο, προϋποθέτουν ότι ο απατεώνας έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των πιθανών θυμάτων του.

Αυτό συνήθως περιλαμβάνει μια παρατεταμένη περίοδο φλερτ, η οποία πιθανότατα θα ξεκινήσει με τον απατεώνα να κάνει like στις αναρτήσεις του θύματος, να σχολιάζει και τελικά να στέλνει απευθείας μηνύματα. Μόλις ο απατεώνας βεβαιωθεί ότι έχει κάτω από την επιρροή του το θύμα, τότε θα αρχίσει να ζητά χρήματα για να ξεπεράσει μια ψεύτικη ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή για να πληρώσει το αεροπορικό ταξίδι για να σας συναντήσει, κλπ.

Και αν θεωρείτε ότι είναι κάπως απίθανο να πέσει κάποιος θύμα ρομαντικής απάτης, ξανασκεφτείτε το. Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ, το 2020, οι απώλειες από τις ρομαντικές απάτες άγγιξαν το ιλιγγιώδες ποσό των 304 εκατομμύριων δολαρίων, και αυτό το ποσό περιλαμβάνει μόνο τα περιστατικά που καταγγέλθηκαν και μόνο στις ΗΠΑ.

Τι μπορείτε να κάνετε: Ευτυχώς, υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να εντοπίσετε ένα ψευτο-καρδιοκατακτητή που προσπαθεί να σας ξαλαφρώσει από τα χρήματά σας. Εάν οι υποψήφιοι μνηστήρες φαίνονται πολύ καλοί για να είναι αληθινοί, κάντε μια γρήγορη αντίστροφη αναζήτηση των φωτογραφιών τους στις εικόνες Google για να μάθετε αν είναι πραγματικά αυτοί που λένε ότι είναι. Εάν αρχίσουν να ακυρώνουν τα ραντεβού ή να βρίσκουν δικαιολογίες για να μην συναντηθούν μαζί σας, αυτό θα πρέπει να σας βάλει σε υποψίες και να τους ρωτήσετε για τα κίνητρά τους. Ένα άλλο προειδοποιητικό σημάδι είναι εάν προσπαθούν να αποφύγουν τις βιντεοκλήσεις, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση θα αποδειχθεί ότι δε μοιάζουν σε τίποτα με τις φωτογραφίες που έχουν στο προφίλ τους.

2. Ψάρεμα … ηλεκτρονικό βέβαια

Αν χρησιμοποιούσαμε μια σχετικά μικρή υπερβολή για να περιγράψουμε τις απάτες ηλεκτρονικού "ψαρέματος", θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι τόσο παλιές όσο και το ίδιο το Internet και είναι ένας τύπος απάτης που αρέσει στους κυβερνοεγκληματίες.

Με απλά λόγια, ο τελικός στόχος τους είναι να σας ξεγελάσουν και να αποκτήσουν πρόσβαση στα προσωπικά σας στοιχεία και τα διαπιστευτήριά σας και στη συνέχεια να τα χρησιμοποιήσουν σε διάφορες παράνομες δραστηριότητες - είτε να διαπράξουν κλοπή ταυτότητας είτε να τα πουλήσουν στο σκοτεινό διαδίκτυο.

Ένας από τους πιο συνηθισμένους τρόπους για να σας εξαπατήσουν είναι να σας κάνουν να αισθανθείτε ότι πρόκειται για μια κρίσιμη ή επείγουσα κατάσταση. Για παράδειγμα, θα σας στείλουν παραπλανητικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που ισχυρίζονται ότι κάποιος μη εξουσιοδοτημένος χρήστης μπορεί να έχει συνδεθεί στο λογαριασμό σας.

Σε μια τέτοια περίπτωση, το email περιλαμβάνει συνήθως έναν πλαστό σύνδεσμο επαναφοράς κωδικού πρόσβασης, ο οποίος, αφού γίνει κλικ, θα σας μεταφέρει σε μια ψεύτικη σελίδα σύνδεσης στο Instagram, η οποία θα συλλέξει τα διαπιστευτήριά σας και θα επιτρέψει στους απατεώνες να έχουν πρόσβαση στον λογαριασμό σας.

Εναλλακτικά, οι απατεώνες μπορεί να υπονοούν ότι αντιμετωπίζετε προβλήματα λόγω παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων και ότι πρέπει να ρυθμίσετε το θέμα, κάνοντας κλικ σε έναν σύνδεσμο και συμπληρώνοντας μια φόρμα. Ωστόσο, αν το κάνετε αυτό, θα ανακατευθυνθείτε σε μια άλλη ψεύτικη σελίδα σύνδεσης. Μερικές φορές οι απατεώνες θα προσποιηθούν ότι επικοινωνούν μαζί σας από το τμήμα υποστήριξης του Instagram.

Τι μπορείτε να κάνετε: Για να μην πέσετε θύμα, παρατηρήστε κάποια σημάδια όπως αν στο κείμενο υπάρχουν ορθογραφικά λάθη και κακή γραμματική ή αν δεν σας προσφωνούν με το όνομα αλλά χρησιμοποιούν μια πιο γενική λέξη όπως «Αγαπητοί» κλπ. Τέλος, ένα άλλο πράγμα που πρέπει να προσέξετε είναι η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του αποστολέα: εάν δεν σχετίζεται με επίσημη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, πιθανότατα πρόκειται για απάτη.

3. Η απάτη με τα σήματα επαλήθευσης (verification badge scam)

Ένα από τα πράγματα που πρέπει να προσέξετε στο Instagram είναι οι απάτες επαλήθευσης λογαριασμού ή αλλιώς οι απάτες σήματος επαλήθευσης, αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς. To μπλε σήμα επαλήθευσης δίπλα σε έναν λογαριασμό Instagram υποδηλώνει ότι ο συγκεκριμένος λογαριασμός ανήκει πράγματι στη διασημότητα, influencer ή εταιρεία.

Το πολυπόθητο μπλε σήμα επαλήθευσης σημαίνει βεβαίως ότι έχετε ένα μεγάλο κοινό που σας ακολουθεί και ότι ασκείτε επιρροή σε κάποιο βαθμό στην κοινότητά σας. Αυτό ανοίγει σας τις πόρτες σε διάφορες ευκαιρίες, όπως το να κερδίσετε χρήματα από το περιεχόμενό σας μέσω συμφωνιών χορηγίας με διάφορες εταιρίες για να παρουσιάσετε τα προϊόντα τους.

Ε, λοιπόν, σε αυτό το πολυπόθητο μπλε σήμα ποντάρουν οι απατεώνες. Η απάτη είναι σχετικά απλή: ο απατεώνας θα επικοινωνήσει μαζί σας, πιθανότατα μέσω άμεσου μηνύματος, προσφέροντάς σας την έκδοση του σήματος επαλήθευσης για το προφίλ σας έναντι αμοιβής. Ωστόσο, αν πληρώσετε, το μόνο πράγμα που θα επαληθευτεί είναι το γεγονός ότι πέσατε θύμα απάτης.

Τι μπορείτε να κάνετε: Θα πρέπει απλά να ξέρετε ότι ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει κάποιος το μπλε σήμα επαλήθευσης είναι μέσω του ίδιου του Instagram, ακολουθώντας τους Όρους Χρήσης και τις Οδηγίες του και περνώντας από την επίσημη διαδικασία υποβολής αίτησης. Η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ψάχνει τακτικά για κακόβουλους παράγοντες και αν διαπιστώσει ότι ένας λογαριασμός απέκτησε επαλήθευση πέρα από τα συνήθη μέσα, θα λάβει άμεσα μέτρα.

Περιληπτικά

Η καλύτερη συμβουλή είναι αυτή που την έχετε ακούσει ξανά και ξανά: μην εμπιστεύεστε τυφλά κανένα και πάντα να διπλοτσεκάρετε τις πληροφορίες. Να είστε προσεκτικοί με τα ανεπιθύμητα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αν κάτι σας φανεί περίεργο να το ελέγξετε και αν κάτι φαίνεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, τότε πιθανότητα, πρόκειται για απάτη.


Η καραντίνα απογείωσε το ERTFLIX


Η καραντίνα απογείωσε το ERTFLIX

Μήνα με το μήνα όλο και περισσότεροι τηλεθεατές μπαίνουν στη δωρεάν ψηφιακή πλατφόρμα της δημόσιας τηλεόρασης, δικαιώνοντας όσους υποστήριξαν τη δημιουργία του αλλά και όσους προσπαθούν να ενισχύουν με καινούργια κι ενδιαφέροντα προγράμματα το «μπουκέτο» του.

Ενδεικτικό της ανόδου του είναι ότι τον προηγούμενο μήνα, τον Δεκέμβριο, την περίοδο δηλαδή του lockdown, η επισκεψιμότητά του ξεπέρασε τα 6,3 εκατομμύρια.

Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία στο παρακάτω γράφημα όπου αποτυπώνεται η μηνιαία επισκεψιμότητα του ERTFLIX, από τον Ιούνιο έως και τον Δεκέμβριο.


Βέβαια, σημαντικό ρόλο στην αύξηση αυτή έχουν διαδραματίσει οι τρεις νέες σειρές της ΕΡΤ («Χαιρέτα μου τον Πλάτανο», «Τα Καλύτερα μας Χρόνια», «Η Τούρτα της Μαμάς») που χιλιάδες τηλεθεατές τις παρακολουθούν μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα της ΕΡΤ στο χρόνο που εκείνοι επιθυμούν. Δεκάδες χιλιάδες θεάσεις έχουν, όμως, και τα αθλητικά γεγονότα, όπως η Formula 1 και το πρωτάθλημα της Α1 Μπάσκετ που έχει εξασφαλίσει κατ’ αποκλειστικότητα η ΕΡΤ, μεταδίδοντας παράλληλα απευθείας όλους τους αγώνες όχι μόνον στην ΕΡΤ3 αλλά και στα κανάλια του ERTSports που μεταδίδονται πλέον από το ERTFLIX.

Όπως αναφέρεται μάλιστα σε ανακοίνωση της ΕΡΤ η αποδοχή αυτή «χαροποιεί ιδιαιτέρως τους ανθρώπους της ΕΡΤ καθώς επιβεβαιώνει την προσπάθεια που γίνεται για τη διαρκή ανανέωση του περιεχομένου της πλατφόρμας, αλλά και την ανάλογη των τεχνικών της ΕΡΤ για την διαρκή βελτίωση στην ευκολία της πρόσβασης από κάθε συσκευή (υπολογιστή, κινητό, ταμπλέτα και έξυπνες τηλεοράσεις).»

Υπενθυμίζεται ότι το ERTFLIX είναι δωρεάν διαθέσιμο στο https://www.ertflix.gr, και με το κόκκινο κουμπί από τις smart τηλεοράσεις, καθώς και σε κινητά και tablets με τις δωρεάν ERTFLIX εφαρμογές που έχουν δημιουργηθεί για iOS, Android και κινητά Huawei. Ακόμη, είναι διαθέσιμο πλέον και για τις Samsung τηλεοράσεις της τελευταίας 5ετίας, αφού κατεβάσετε το ειδικό App Ertflix. Όσοι ακόμη δεν έχετε συνδέσει τις τηλεοράσεις σας με την πλατφόρμα, ιδού και τα βίντεο που έχει ετοιμάσει η ΕΡΤ με απλά βήματα για να μπείτε στον κόσμο του ERTFLIX