Ανοίγουμε το κινητό για να δούμε μία είδηση. Η μία οδηγεί σε δεύτερη. Μετά σε ένα βίντεο, σε ένα σχόλιο, σε μια νέα ενημέρωση και σε ακόμη ένα δυσάρεστο γεγονός. Έχουν περάσει είκοσι ή τριάντα λεπτά, αισθανόμαστε χειρότερα απ' ό,τι πριν — αλλά συνεχίζουμε να σκρολάρουμε. Αυτό είναι το παράδοξο του doomscrolling.
Το φαινόμενο δεν σημαίνει απλώς ότι κάποιος ενημερώνεται συχνά.
Περιγράφει μια πιο συγκεκριμένη συμπεριφορά: την επίμονη ή επαναλαμβανόμενη κατανάλωση κυρίως αρνητικών, απειλητικών ή ανησυχητικών πληροφοριών, μαζί με δυσκολία να σταματήσει κανείς ακόμη κι όταν αντιλαμβάνεται ότι η εμπειρία τον επιβαρύνει.
Το 2026 το doomscrolling πέρασε από τον κόσμο των καθημερινών περιγραφών σε πολύ πιο συστηματική επιστημονική μελέτη.
Νέα μετα-ανάλυση στο Frontiers in Psychology συγκέντρωσε 44 διαφορετικές μελέτες και εξέτασε τη σχέση του με άγχος, κατάθλιψη, ψυχολογική δυσφορία, ευεξία και ικανοποίηση από τη ζωή.
Τα αποτελέσματα δείχνουν σαφή συσχέτιση με χειρότερους ψυχολογικούς δείκτες.
Υπάρχει όμως μια εξαιρετικά σημαντική λεπτομέρεια:
το ότι δύο πράγματα συνδέονται δεν σημαίνει ότι έχουμε αποδείξει ποιο προκαλεί το άλλο.
Τι ακριβώς είναι το doomscrolling;
Ο όρος συνδυάζει τις αγγλικές λέξεις doom και scrolling.
Θα μπορούσαμε να τον αποδώσουμε ελεύθερα ως «ατελείωτο σκρολάρισμα σε αρνητικές ειδήσεις».
Μπορεί να συμβεί σε:
- ειδησεογραφικές εφαρμογές,
- social media,
- βίντεο μικρής διάρκειας,
- φόρουμ,
- σχόλια κάτω από ειδήσεις.
Το κοινό χαρακτηριστικό δεν είναι η συγκεκριμένη πλατφόρμα.
Είναι η αδυναμία αποδέσμευσης από μια αλυσίδα αρνητικών πληροφοριών.
Δεν είναι το ίδιο με το να ενημερωνόμαστε
Η ενημέρωση για δύσκολα γεγονότα είναι φυσιολογική και συχνά απαραίτητη.
Ένας άνθρωπος μπορεί να διαβάζει καθημερινά σοβαρές ειδήσεις χωρίς να κάνει doomscrolling.
Η διαφορά βρίσκεται περισσότερο στο μοτίβο:
- ψάχνουμε συνεχώς την επόμενη αρνητική πληροφορία,
- δυσκολευόμαστε να σταματήσουμε,
- χάνουμε περισσότερο χρόνο από όσο σκοπεύαμε,
- τελειώνουμε πιο αγχωμένοι ή εξαντλημένοι.
Το doomscrolling επομένως αφορά τόσο το περιεχόμενο όσο και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε μαζί του.
Η νέα μετα-ανάλυση του 2026
Η νέα συστηματική ανασκόπηση συγκέντρωσε 44 αναφορές που αντιπροσώπευαν 44 διαφορετικές μελέτες.
Για τις πέντε βασικές μετα-αναλύσεις χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 21 μελέτες και 23 ανεξάρτητα δείγματα.
Το doomscrolling συνδεόταν με:
- περισσότερο άγχος,
- περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα,
- μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία,
- χαμηλότερη ψυχολογική ευεξία,
- χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή.
Η ισχυρότερη συσχέτιση εμφανίστηκε με τη γενικότερη ψυχολογική δυσφορία.
Οι αριθμοί της μετα-ανάλυσης
Οι ερευνητές βρήκαν περίπου:
- r = 0,35 για άγχος,
- r = 0,35 για κατάθλιψη,
- r = 0,51 για ψυχολογική δυσφορία,
- r = −0,29 για ψυχολογική ευεξία,
- r = −0,25 για ικανοποίηση από τη ζωή.
Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν συσχέτιση και όχι βεβαιότητα ότι το doomscrolling προκαλεί τα αντίστοιχα προβλήματα.
Οι ίδιοι οι συγγραφείς χαρακτηρίζουν τη βεβαιότητα των δεδομένων για τα πέντε αποτελέσματα πολύ χαμηλή, κυρίως επειδή μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας αποτελείται από διατομεακές έρευνες και αυτοαναφορές.
Μπορεί δηλαδή το άγχος να προκαλεί περισσότερο doomscrolling;
Ακριβώς.
Η σχέση μπορεί να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Ένας άνθρωπος που ήδη αισθάνεται αγχωμένος μπορεί να αναζητά περισσότερες πληροφορίες επειδή προσπαθεί να μειώσει την αβεβαιότητα.
Βλέπει μια ανησυχητική είδηση και σκέφτεται:
«Αν διαβάσω λίγο περισσότερο, ίσως καταλάβω καλύτερα τι συμβαίνει και ηρεμήσω.»
Το αποτέλεσμα μπορεί όμως να είναι το αντίθετο.
Η επόμενη πληροφορία δημιουργεί νέο ερώτημα και η αναζήτηση συνεχίζεται.
Ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να αγνοήσει την απειλή
Οι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζουμε όλες τις πληροφορίες με τον ίδιο τρόπο.
Αρνητικά ή δυνητικά επικίνδυνα γεγονότα μπορούν να τραβούν περισσότερο την προσοχή μας.
Η τάση αυτή περιγράφεται συχνά ως negativity bias.
Εξελικτικά, το να προσέξει κάποιος πιθανό κίνδυνο είχε προφανή αξία.
Στον σημερινό ψηφιακό κόσμο όμως υπάρχει μια διαφορά:
η πηγή των πιθανών απειλών δεν τελειώνει ποτέ.
Μπορούμε μέσα σε λίγα λεπτά να δούμε πολέμους, καταστροφές, εγκλήματα, οικονομικές κρίσεις και ασθένειες από ολόκληρο τον πλανήτη.
Η αβεβαιότητα μας κάνει να ψάχνουμε ακόμη περισσότερο
Ένας δεύτερος μηχανισμός μπορεί να είναι η ανάγκη να γνωρίζουμε τι πρόκειται να συμβεί.
Σε περιόδους κρίσης, η πληροφορία δημιουργεί αίσθηση ελέγχου.
Γι' αυτό μπορεί να ελέγχουμε επανειλημμένα:
- τις τελευταίες ειδήσεις,
- τις τιμές,
- τον καιρό,
- τις εξελίξεις μιας κρίσης.
Η λογική είναι κατανοητή.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η ενημέρωση δεν μειώνει την αβεβαιότητα αλλά δημιουργεί νέους λόγους για έλεγχο.
Και μετά έρχονται οι ατελείωτες ροές
Παλιότερα μια εφημερίδα είχε τελευταία σελίδα.
Ένα δελτίο ειδήσεων είχε τέλος.
Σήμερα οι περισσότερες ψηφιακές πλατφόρμες έχουν σχεδιαστεί ώστε το περιεχόμενο να συνεχίζεται.
Το infinite scrolling σημαίνει ότι δεν υπάρχει φυσικό σημείο που να μας λέει:
«Τελείωσες την ενημέρωση για σήμερα.»
Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας του 2026 επισημαίνει ότι χαρακτηριστικά όπως το infinite scrolling και η αλγοριθμική επιλογή περιεχομένου μπορούν να συντηρούν τον κύκλο doomscrolling.
Ο αλγόριθμος δεν γνωρίζει ότι θέλουμε να ηρεμήσουμε
Μια πλατφόρμα βλέπει κυρίως ότι:
- σταματήσαμε σε ένα θέμα,
- πατήσαμε πάνω του,
- διαβάσαμε σχόλια,
- είδαμε περισσότερα παρόμοια βίντεο.
Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως ενδιαφέρον.
Έτσι το επόμενο περιεχόμενο μπορεί να γίνει ακόμη περισσότερο σχετικό με το ίδιο αρνητικό θέμα.
Ο χρήστης αισθάνεται ότι «παντού συμβαίνουν μόνο άσχημα πράγματα», ενώ μέρος αυτής της εικόνας μπορεί να οφείλεται και στο feed που έχει διαμορφωθεί από τη δική του προηγούμενη συμπεριφορά.
Το doomscrolling δεν είναι απλώς πολλές ώρες στην οθόνη
Αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα νέα στοιχεία.
Μελέτη του 2026 σε 270 φοιτητές στις ΗΠΑ συνέκρινε το doomscrolling με τον συνολικό χρόνο χρήσης social media.
Το doomscrolling εμφάνισε συσχετίσεις με:
- άγχος,
- καταθλιπτικά συμπτώματα,
- FoMO — φόβο ότι χάνουμε κάτι,
- δυσκολίες προσοχής,
- γνωστική αποδέσμευση.
Ο απλός συνολικός χρόνος στα social media εμφάνισε λιγότερες αντίστοιχες συσχετίσεις.
Το εύρημα δείχνει ότι μπορεί να έχει σημασία όχι μόνο πόσο χρησιμοποιούμε μια πλατφόρμα αλλά και τι κάνουμε μέσα σε αυτήν.
Δύο ώρες δεν είναι πάντα ίδιες δύο ώρες
Ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει δύο ώρες online:
- μιλώντας με φίλους,
- μαθαίνοντας κάτι,
- βλέποντας μουσική ή χιούμορ.
Ένας άλλος μπορεί να περάσει τον ίδιο χρόνο διαβάζοντας διαδοχικά:
- πολέμους,
- καταστροφές,
- βία,
- οικονομικές απειλές.
Ο αριθμός των λεπτών είναι ίδιος.
Η ψυχολογική εμπειρία όμως μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.
Πότε εμφανίζεται πιο εύκολα;
Δεν υπάρχει μία ώρα της ημέρας για όλους.
Υπάρχουν όμως συνηθισμένες στιγμές στις οποίες η συμπεριφορά μπορεί να γίνει αυτόματη:
- μόλις ξυπνήσουμε,
- όταν περιμένουμε κάπου,
- όταν βαριόμαστε,
- όταν έχουμε άγχος,
- λίγο πριν κοιμηθούμε.
Ιδιαίτερα το βραδινό doomscrolling μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον πρόβλημα αν καθυστερεί τον ύπνο ή κρατά τον εγκέφαλο σε κατάσταση έντασης.
Το πρωινό κινητό μπορεί να καθορίσει τον τόνο της ημέρας
Πολλοί άνθρωποι ανοίγουν το κινητό πριν ακόμη σηκωθούν από το κρεβάτι.
Μέσα σε λίγα λεπτά έχουν ήδη εκτεθεί σε δεκάδες δυσάρεστες πληροφορίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει επιστημονικός κανόνας που απαγορεύει το κινητό το πρωί.
Αν όμως κάποιος παρατηρεί ότι ξεκινά συστηματικά την ημέρα με ένταση, αξίζει να δοκιμάσει να καθυστερήσει την πρώτη ενημέρωση.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι ξεπεράσαμε την απλή ενημέρωση;
Μερικά πρακτικά σημάδια είναι:
- μπαίνουμε για πέντε λεπτά και μένουμε μισή ώρα,
- ανανεώνουμε την ίδια είδηση χωρίς ουσιαστική νέα πληροφορία,
- νιώθουμε χειρότερα αλλά δεν σταματάμε,
- το scrolling καθυστερεί τον ύπνο,
- δυσκολευόμαστε να επιστρέψουμε σε εργασία ή συζήτηση,
- αισθανόμαστε ότι πρέπει να γνωρίζουμε κάθε εξέλιξη αμέσως.
Το πρώτο βήμα δεν είναι να σταματήσουμε τις ειδήσεις
Η λύση δεν χρειάζεται να είναι η αποχή από την ενημέρωση.
Για πολλούς ανθρώπους αυτό δεν είναι ούτε ρεαλιστικό ούτε επιθυμητό.
Ένας καλύτερος στόχος είναι:
να αποφασίζουμε εμείς πότε ενημερωνόμαστε, αντί να αποφασίζει το feed για εμάς.
1. Βάλτε ώρες ενημέρωσης
Αντί να ελέγχουμε ειδήσεις κάθε φορά που αισθανόμαστε ανησυχία, μπορούμε να επιλέξουμε μία ή δύο συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας.
Για παράδειγμα:
«Θα δω τις βασικές ειδήσεις στις 12:00 και στις 19:00.»
Δεν χρειάζεται το πρόγραμμα να είναι αυστηρό.
Το νόημα είναι να μειωθεί ο αυτόματος επαναληπτικός έλεγχος.
2. Επιλέξτε πηγή αντί για ατελείωτο feed
Μια χρήσιμη αλλαγή είναι να πηγαίνουμε απευθείας σε μία ή δύο αξιόπιστες ενημερωτικές πηγές αντί να περιμένουμε τι θα εμφανίσει το social feed.
Έτσι η ενημέρωση αποκτά:
- αρχή,
- περιεχόμενο,
- τέλος.
Και μειώνεται η πιθανότητα να μετακινηθούμε χωρίς να το καταλάβουμε από μία είδηση σε δεκάδες άσχετα αρνητικά posts.
3. Κλείστε τις ειδοποιήσεις που δεν είναι πραγματικά απαραίτητες
Μια ειδοποίηση δημιουργεί ένα μικρό ερώτημα:
«Τι έγινε;»
Αν κάθε έκτακτη είδηση, post ή σχόλιο φωτίζει την οθόνη, η προσοχή μας διακόπτεται συνεχώς.
Μπορούμε να κρατήσουμε ειδοποιήσεις μόνο από ό,τι πραγματικά χρειάζεται άμεση προσοχή.
Οι υπόλοιπες πληροφορίες μπορούν να περιμένουν μέχρι να επιλέξουμε εμείς να ανοίξουμε την εφαρμογή.
4. Δημιουργήστε ένα φυσικό σημείο τερματισμού
Επειδή το infinite scroll δεν έχει τέλος, πρέπει μερικές φορές να το δημιουργήσουμε εμείς.
Μπορεί να είναι:
- δέκα λεπτά με χρονόμετρο,
- πέντε άρθρα και τέλος,
- μόλις ολοκληρωθεί ένα συγκεκριμένο δελτίο.
Το όριο δεν χρειάζεται να είναι τέλειο.
Χρειάζεται να υπάρχει πριν αρχίσουμε το scrolling.
5. Προσέξτε την ερώτηση «υπάρχει κάτι πραγματικά νέο;»
Σε μεγάλα γεγονότα μπορεί να ανανεώνουμε τις ίδιες σελίδες ξανά και ξανά.
Αξίζει να ρωτήσουμε:
«Προσπαθώ να μάθω κάτι καινούργιο ή απλώς προσπαθώ να μειώσω το άγχος μου ελέγχοντας ξανά;»
Αν ισχύει το δεύτερο, περισσότερη πληροφορία μπορεί να μην είναι αυτό που χρειαζόμαστε εκείνη τη στιγμή.
6. Χρησιμοποιήστε τα εργαλεία του ίδιου του αλγορίθμου
Οι περισσότερες πλατφόρμες προσφέρουν επιλογές όπως:
- «δεν με ενδιαφέρει»,
- mute,
- unfollow,
- απόκρυψη συγκεκριμένων λογαριασμών.
Δεν σημαίνει ότι κλείνουμε τα μάτια στον κόσμο.
Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να καταναλώνουμε την ίδια αρνητική πληροφορία σε είκοσι διαφορετικές παραλλαγές.
7. Μην παίρνετε το feed στο κρεβάτι
Για όποιον έχει παρατηρήσει ότι το scrolling μετακινεί συνεχώς την ώρα του ύπνου, μια πρακτική λύση είναι να μην βρίσκεται το κινητό ακριβώς δίπλα στο μαξιλάρι.
Μπορεί να φορτίζει:
- σε γραφείο,
- σε άλλο σημείο του δωματίου,
- εκτός υπνοδωματίου.
Η μικρή φυσική απόσταση προσθέτει ένα επιπλέον βήμα πριν από τον αυτόματο έλεγχο.
8. Μετά την ενημέρωση, αλλάξτε δραστηριότητα
Το τέλος του scrolling γίνεται ευκολότερο αν ξέρουμε τι ακολουθεί.
Μπορεί να είναι:
- μια μικρή βόλτα,
- ντους,
- φαγητό,
- μουσική,
- τηλεφώνημα σε φίλο.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει πραγματική μετάβαση από την ψηφιακή κατανάλωση σε άλλη δραστηριότητα.
Δεν χρειάζεται «θετική τοξικότητα»
Το αντίδοτο στο doomscrolling δεν είναι να προσποιούμαστε ότι όλα είναι καλά.
Ο κόσμος έχει πραγματικές κρίσεις, δυσκολίες και αδικίες.
Το να ενημερωνόμαστε γι' αυτές μπορεί να είναι απαραίτητο.
Η ισορροπία βρίσκεται περισσότερο στο να μπορούμε να πούμε:
«Έχω αρκετή πληροφορία για τώρα. Το να διαβάσω άλλες εκατό αναρτήσεις δεν θα με κάνει πιο ενημερωμένο.»
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία μιλά για “headline stress”
Η υπερφόρτωση από συνεχή αρνητική ειδησεογραφία δεν άρχισε με τη λέξη doomscrolling.
Η American Psychological Association έχει χρησιμοποιήσει όρους όπως headline stress για να περιγράψει την ψυχολογική επιβάρυνση από την επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ανησυχητικές ειδήσεις.
Η βασική σύσταση δεν είναι πλήρης αποσύνδεση από την ενημέρωση αλλά πιο συνειδητός έλεγχος:
να γνωρίζουμε πόσο ενημερωνόμαστε και πώς αισθανόμαστε μετά.
Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή;
Το doomscrolling από μόνο του δεν αποτελεί επίσημη ψυχιατρική διάγνωση.
Μπορεί όμως να είναι χρήσιμο να ζητηθεί επαγγελματική υποστήριξη όταν η συμπεριφορά:
- επηρεάζει συστηματικά τον ύπνο,
- δυσκολεύει τη συγκέντρωση ή την εργασία,
- συνοδεύεται από επίμονο έντονο άγχος,
- γίνεται τρόπος διαχείρισης κατάθλιψης ή άλλης σημαντικής ψυχικής δυσκολίας.
Σε αυτή την περίπτωση το scrolling μπορεί να είναι περισσότερο σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος παρά το βασικό πρόβλημα.
Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη;
Η νέα μετα-ανάλυση είναι σημαντική, αλλά οι ίδιοι οι ερευνητές είναι προσεκτικοί.
Υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί:
- πολλές μελέτες είναι διατομεακές,
- βασίζονται σε αυτοαναφορές,
- χρησιμοποιούν διαφορετικούς ορισμούς του doomscrolling,
- ορισμένες γεωγραφικές περιοχές είναι υπερεκπροσωπημένες.
Για την ψυχολογική δυσφορία, για παράδειγμα, τέσσερις από τις πέντε μελέτες της συγκεκριμένης μετα-ανάλυσης προέρχονταν από την Τουρκία.
Γι' αυτό χρειάζονται περισσότερες μακροχρόνιες και πειραματικές μελέτες.
Το συμπέρασμα
Το doomscrolling είναι μια πολύ σύγχρονη συνήθεια που αξιοποιεί έναν πολύ παλιό ανθρώπινο μηχανισμό:
την ανάγκη να προσέχουμε τον κίνδυνο.
Η διαφορά είναι ότι ο ψηφιακός κόσμος μπορεί να μας προσφέρει απεριόριστη ποσότητα κινδύνου μέσα σε μία μικρή οθόνη.
Η νέα μετα-ανάλυση του 2026 συνδέει το doomscrolling με περισσότερο άγχος, κατάθλιψη και ψυχολογική δυσφορία, καθώς και με χαμηλότερη ευεξία και ικανοποίηση από τη ζωή.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο από αυτή τη σχέση είναι αιτία και πόσο αποτέλεσμα.
Γνωρίζουμε όμως κάτι αρκετά πρακτικό:
αν μια συμπεριφορά μάς αφήνει επανειλημμένα πιο αγχωμένους, πιο κουρασμένους και λιγότερο ικανούς να αποσυνδεθούμε, αξίζει να της βάλουμε όρια.
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στον κόσμο. Είναι να σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι πρέπει να γνωρίζουμε κάθε κακή εξέλιξη, κάθε λεπτό της ημέρας, για να είμαστε πραγματικά ενημερωμένοι.
Πηγές και χρόνος ενημέρωσης
Το άρθρο ενημερώθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και βασίζεται στη νέα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση για το doomscrolling, σε πρόσφατες μελέτες για τη σχέση του με την ψυχική υγεία και σε οδηγίες ειδικών για την αντιμετώπιση της υπερφόρτωσης από αρνητική ειδησεογραφία.
- Frontiers in Psychology – Doomscrolling and mental health and psychological well-being in adolescents and adults: a systematic review and meta-analysis
- Journal of College Student Mental Health – Doomscrolling vs. Screen Time: Mental Health Risks for College Students
- Mental Health and Digital Technologies – The influence of doomscrolling on mental health: a scoping review
- American Psychological Association – Media overload is hurting our mental health: ways to manage headline stress
- Cleveland Clinic – Caught in a Doomscrolling Loop? Here’s How To Break Free
Η άποψή σας έχει αξία
Μοιραστείτε τη γνώμη σας για το άρθρο και συμβάλετε σε έναν χρήσιμο, τεκμηριωμένο και πολιτισμένο διάλογο.
- Σεβασμός στους συνομιλητές
- Σχόλια σχετικά με το θέμα
- Χωρίς προσβολές ή προσωπικά δεδομένα
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου