Η τηλεργασία έφερε μεγαλύτερη ελευθερία σε εκατομμύρια εργαζομένους: λιγότερες μετακινήσεις, περισσότερο χρόνο στο σπίτι και μεγαλύτερη ευελιξία. Όμως μαζί με τα πλεονεκτήματα εμφανίστηκε και ένα λιγότερο ορατό πρόβλημα: η απώλεια της καθημερινής ανθρώπινης επαφής.
Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 24 Αυγούστου 2026 εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στη συχνότητα της τηλεργασίας και τη μοναξιά και κατέληξε σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον συμπέρασμα.
Όσο συχνότερα εργάζονταν οι συμμετέχοντες εξ αποστάσεως, τόσο υψηλότερη ήταν κατά μέσο όρο η αναφερόμενη μοναξιά. Όμως υπήρχε μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν είχε την ίδια επίδραση κάθε είδος χρήσης των social media.
Η ενεργή επικοινωνία φάνηκε να μετριάζει τη σχέση ανάμεσα στην τηλεργασία και τη μοναξιά. Το παθητικό scrolling δεν παρουσίασε το ίδιο αποτέλεσμα.
Τι ακριβώς εξέτασε η νέα μελέτη;
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Psychology και χρησιμοποίησε δεδομένα από τη μεγάλη βρετανική μελέτη UK Household Longitudinal Study.
Το δείγμα περιλάμβανε 7.601 άτομα και συνολικά 15.202 παρατηρήσεις από διαφορετικές χρονικές περιόδους μεταξύ 2021 και 2024.
Οι ερευνητές δεν εξέτασαν απλώς αν κάποιος εργαζόταν από το σπίτι ή στο γραφείο. Μελέτησαν πόσο συχνά γινόταν τηλεργασία και πώς αυτή σχετιζόταν με τα επίπεδα μοναξιάς.
Παράλληλα, χώρισαν τη χρήση των social media σε δύο βασικούς τύπους:
- ενεργή χρήση, όπως δημοσίευση περιεχομένου, σχόλια και αλληλεπίδραση με άλλους,
- παθητική χρήση, όπως απλό scrolling και παρακολούθηση αναρτήσεων χωρίς ουσιαστική συμμετοχή.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα;
Η μεγαλύτερη συχνότητα τηλεργασίας συνδέθηκε με υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς.
Όμως η ενεργή χρήση των social media φάνηκε να μειώνει αυτή τη συσχέτιση.
Αντίθετα, η παθητική χρήση δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική προστατευτική επίδραση.
Με απλά λόγια, η έρευνα υποδεικνύει ότι μπορεί να έχει σημασία όχι μόνο το αν χρησιμοποιούμε τα social media, αλλά τι κάνουμε όταν βρισκόμαστε μέσα σε αυτά.
Τι σημαίνει «ενεργή» χρήση;
Ενεργή χρήση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος πρέπει να δημοσιεύει συνεχώς φωτογραφίες ή προσωπικές πληροφορίες.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
- να στείλει μήνυμα σε έναν φίλο,
- να απαντήσει σε κάποιον γνωστό,
- να συμμετέχει σε μια πραγματική συζήτηση,
- να σχολιάσει και να λάβει απάντηση,
- να επικοινωνήσει με ανθρώπους που γνωρίζει εκτός διαδικτύου,
- να διατηρήσει μια κοινωνική σχέση που διαφορετικά θα αδυνάτιζε λόγω απόστασης.
Το κοινό χαρακτηριστικό είναι η αλληλεπίδραση.
Δεν παρακολουθεί απλώς κάποιος τη ζωή των άλλων. Συμμετέχει σε μια μορφή επικοινωνίας.
Και τι είναι το παθητικό scrolling;
Παθητική χρήση είναι η κατάσταση που γνωρίζουν σχεδόν όλοι οι χρήστες smartphone.
Ανοίγουμε μια εφαρμογή και αρχίζουμε να κινούμαστε από ανάρτηση σε ανάρτηση χωρίς συγκεκριμένο σκοπό.
Βλέπουμε φωτογραφίες, ειδήσεις, βίντεο και στιγμές από τη ζωή άλλων ανθρώπων, αλλά δεν επικοινωνούμε πραγματικά με κανέναν.
Μπορεί να έχουν περάσει 20 ή 30 λεπτά και να έχουμε δει εκατοντάδες ανθρώπους χωρίς να έχουμε μιλήσει ουσιαστικά με ούτε έναν.
Αυτή είναι μια σημαντική ψυχολογική διαφορά.
Μπορεί κάποιος να είναι ψηφιακά συνδεδεμένος αλλά κοινωνικά μόνος;
Ναι.
Η ύπαρξη εκατοντάδων διαδικτυακών επαφών δεν είναι το ίδιο πράγμα με την αίσθηση ότι υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους μπορούμε να μιλήσουμε όταν τους χρειαζόμαστε.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει τη μοναξιά ως το δυσάρεστο συναίσθημα που προκύπτει όταν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις κοινωνικές σχέσεις που έχει κάποιος και σε εκείνες που θα ήθελε ή χρειάζεται.
Άρα η μοναξιά δεν είναι απλώς θέμα αριθμού ανθρώπων γύρω μας.
Είναι θέμα ποιότητας και επάρκειας της σύνδεσης που αισθανόμαστε.
Η μοναξιά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είμαστε μόνοι
Ένας άνθρωπος μπορεί να ζει μόνος και να αισθάνεται απολύτως ικανοποιημένος κοινωνικά.
Ένας άλλος μπορεί να έχει οικογένεια, συναδέλφους και εκατοντάδες επαφές στα κοινωνικά δίκτυα και παρ' όλα αυτά να αισθάνεται έντονη μοναξιά.
Γι' αυτό η ψυχολογία διαχωρίζει τη μοναξιά από την κοινωνική απομόνωση.
Η κοινωνική απομόνωση αφορά περισσότερο την αντικειμενική έλλειψη επαφών.
Η μοναξιά αφορά το πώς βιώνει το άτομο την ποιότητα των κοινωνικών του σχέσεων.
Γιατί η τηλεργασία μπορεί να αλλάξει αυτή την ισορροπία;
Στο γραφείο συμβαίνουν καθημερινά δεκάδες μικρές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις που συχνά περνούν απαρατήρητες.
Ένα «καλημέρα» στον διάδρομο.
Μια κουβέντα δίπλα στην καφετιέρα.
Ένα αστείο με κάποιον συνάδελφο.
Μια ερώτηση που θα γινόταν αυθόρμητα χωρίς να χρειάζεται να προγραμματιστεί βιντεοκλήση.
Καμία από αυτές τις στιγμές δεν φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική από μόνη της.
Όμως όλες μαζί δημιουργούν ένα καθημερινό υπόβαθρο ανθρώπινης παρουσίας.
Στην τηλεργασία οι επαφές πρέπει συχνά να προγραμματιστούν
Όταν κάποιος εργάζεται μόνος στο σπίτι, πολλές από τις αυθόρμητες επαφές εξαφανίζονται.
Η συζήτηση με έναν συνάδελφο μπορεί πλέον να απαιτεί:
- μήνυμα,
- email,
- τηλεφωνική κλήση,
- βιντεοδιάσκεψη,
- προγραμματισμένο meeting.
Η επικοινωνία γίνεται περισσότερο λειτουργική και λιγότερο αυθόρμητη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η τηλεργασία οδηγεί αναγκαστικά στη μοναξιά.
Σημαίνει ότι μπορεί να αφαιρέσει ένα μέρος της καθημερινής κοινωνικής επαφής, ιδιαίτερα όταν δεν αντικαθίσταται από άλλες σχέσεις.
Η τηλεργασία δεν είναι από μόνη της «κακή» για την ψυχολογία
Είναι σημαντικό να μην μετατρέπουμε μία επιστημονική συσχέτιση σε απόλυτο συμπέρασμα.
Για πολλούς ανθρώπους η εργασία από το σπίτι μπορεί να βελτιώνει σημαντικά την καθημερινότητα.
Μπορεί να προσφέρει:
- λιγότερο χρόνο στις μετακινήσεις,
- μεγαλύτερη ευελιξία,
- περισσότερο χρόνο με την οικογένεια,
- λιγότερους περισπασμούς,
- μεγαλύτερη αυτονομία,
- καλύτερη ισορροπία εργασίας και προσωπικής ζωής σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι το σπίτι είναι «κακός» χώρος εργασίας.
Το ερώτημα είναι αν η τηλεργασία αφήνει έναν άνθρωπο με αρκετή κοινωνική επαφή στην υπόλοιπη ζωή του.
Τα social media δεν είναι όλα ίδια
Η νέα έρευνα έχει ιδιαίτερη αξία επειδή δεν αντιμετωπίζει τη χρήση των social media σαν μία ενιαία συμπεριφορά.
Το να κάνουμε βιντεοκλήση ή να ανταλλάσσουμε μηνύματα με έναν φίλο δεν είναι ψυχολογικά το ίδιο με το να παρακολουθούμε επί μία ώρα βίντεο ανθρώπων που δεν γνωρίζουμε.
Και όμως πολλές μελέτες στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν ως βασική μέτρηση απλώς τον συνολικό χρόνο μπροστά στην οθόνη.
Η νέα προσέγγιση υποδεικνύει ότι πρέπει να εξετάζουμε περισσότερο τον τρόπο χρήσης και την ποιότητα της αλληλεπίδρασης.
Τι δείχνει άλλη μεγάλη μελέτη του 2026;
Μια ακόμη έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2026 εξέτασε 1.512 ενήλικες ηλικίας 30 έως 70 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ερευνητές συνέκριναν τη συναισθηματική υποστήριξη που λάμβαναν οι άνθρωποι στην πραγματική ζωή με την υποστήριξη που αισθάνονταν μέσω social media.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.
Τα χαμηλά επίπεδα πραγματικής συναισθηματικής υποστήριξης παρουσίαζαν πολύ ισχυρότερη συσχέτιση με τη μοναξιά από ό,τι η υποστήριξη μέσω κοινωνικών δικτύων.
Όταν οι δύο παράγοντες εξετάστηκαν μαζί, η πραγματική συναισθηματική υποστήριξη παρέμεινε ο ισχυρός παράγοντας.
Η μελέτη είναι διαθέσιμη μέσω της PubMed – National Library of Medicine.
Άρα τα social media δεν βοηθούν;
Δεν είναι αυτό το συμπέρασμα.
Τα social media μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο για τη διατήρηση σχέσεων, ιδιαίτερα όταν άνθρωποι ζουν μακριά, εργάζονται από το σπίτι ή δεν μπορούν να συναντιούνται συχνά.
Η νέα μελέτη για την τηλεργασία δείχνει μάλιστα ότι η ενεργή χρήση μπορεί να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στη μοναξιά που σχετίζεται με την εργασία από απόσταση.
Όμως το ψηφιακό εργαλείο φαίνεται να λειτουργεί καλύτερα όταν χρησιμοποιείται για να συνδέσει ανθρώπους και όχι απλώς για να γεμίσει χρόνο.
Το scrolling μπορεί να δίνει την ψευδαίσθηση κοινωνικής ζωής
Αυτό ίσως είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της σύγχρονης ψηφιακής ζωής.
Ένας άνθρωπος μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να δει:
- τι έκανε ένας παλιός φίλος,
- πού ταξίδεψε ένας γνωστός,
- τι έφαγε ένας συνάδελφος,
- μια οικογενειακή γιορτή,
- δεκάδες πρόσωπα να μιλούν σε βίντεο.
Ο εγκέφαλος δέχεται τεράστιο όγκο κοινωνικών πληροφοριών.
Αλλά η πληροφορία δεν είναι απαραίτητα σχέση.
Βλέπουμε ανθρώπους χωρίς εκείνοι να γνωρίζουν ότι υπάρχουμε εκείνη τη στιγμή.
Τι δείχνει η έρευνα στους νεότερους χρήστες;
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2026 εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στη χρήση social media και τη μοναξιά σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Η συνολική συσχέτιση ήταν μικρή, αλλά η προβληματική χρήση των social media εμφάνιζε σαφώς ισχυρότερη σχέση με τη μοναξιά από ό,τι ο απλός χρόνος χρήσης.
Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι τα ευρήματα είναι συσχετιστικά.
Δεν μπορούμε δηλαδή να πούμε με βεβαιότητα ότι τα social media προκαλούν μοναξιά.
Είναι επίσης πιθανό άνθρωποι που ήδη αισθάνονται μόνοι να στρέφονται περισσότερο προς την προβληματική διαδικτυακή χρήση.
Η μελέτη είναι διαθέσιμη στο Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology – Springer Nature.
Πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα της μοναξιάς;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι περίπου ένας στους έξι ανθρώπους παγκοσμίως βιώνει μοναξιά.
Το φαινόμενο αφορά όλες τις ηλικίες και όλες τις περιοχές του κόσμου.
Η μοναξιά έχει συνδεθεί όχι μόνο με χαμηλότερη ψυχολογική ευεξία αλλά και με αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων σωματικής και ψυχικής υγείας.
Γι' αυτό η κοινωνική σύνδεση αντιμετωπίζεται πλέον όλο και περισσότερο ως σημαντικός παράγοντας δημόσιας υγείας.
Πώς καταλαβαίνει κάποιος ότι η τηλεργασία τον απομονώνει;
Δεν υπάρχει ένα μοναδικό σημάδι.
Μπορεί όμως να αξίζει προσοχή όταν αρχίζουν να εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως:
- περνούν ημέρες χωρίς ουσιαστική συζήτηση με άλλον άνθρωπο,
- η δουλειά έχει γίνει σχεδόν η μοναδική καθημερινή δραστηριότητα,
- η επικοινωνία περιορίζεται μόνο σε επαγγελματικά μηνύματα,
- αυξάνεται συνεχώς ο χρόνος του scrolling μετά τη δουλειά,
- υπάρχει αίσθηση αποσύνδεσης παρά τη συνεχή διαδικτυακή παρουσία,
- οι παλιές κοινωνικές επαφές αρχίζουν σταδιακά να μειώνονται.
Τι μπορεί να βοηθήσει πρακτικά;
Η λύση δεν είναι απαραίτητα η πλήρης επιστροφή στο γραφείο ούτε η διαγραφή όλων των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης.
Πιο χρήσιμο μπορεί να είναι να δημιουργηθεί σκόπιμα πραγματική κοινωνική επαφή μέσα στην εβδομάδα.
Για παράδειγμα:
- τηλεφώνημα σε έναν φίλο αντί για απλή παρακολούθηση των αναρτήσεών του,
- συνάντηση για καφέ μετά τη δουλειά,
- τακτική επικοινωνία με συναδέλφους που δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα tasks,
- εργασία ορισμένες ημέρες από κοινόχρηστο χώρο ή γραφείο όταν αυτό είναι εφικτό,
- συμμετοχή σε δραστηριότητες εκτός σπιτιού,
- χρήση των social media περισσότερο για επικοινωνία και λιγότερο για μηχανικό scrolling.
Δεν χρειάζονται όλοι την ίδια ποσότητα κοινωνικής επαφής
Υπάρχουν άνθρωποι που απολαμβάνουν πολλές κοινωνικές επαφές και άλλοι που λειτουργούν καλύτερα με λιγότερες.
Η εσωστρέφεια δεν είναι μοναξιά.
Ένας εσωστρεφής άνθρωπος μπορεί να περνά πολλές ώρες μόνος και να αισθάνεται εξαιρετικά καλά.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι:
«Πόσους ανθρώπους βλέπω κάθε ημέρα;»
Αλλά:
«Έχω τις σχέσεις και την ανθρώπινη επαφή που πραγματικά χρειάζομαι;»
Η πραγματική επαφή δεν χρειάζεται να είναι μεγάλη
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της κοινωνικής σύνδεσης είναι ότι δεν απαιτεί πάντα πολύωρες συναντήσεις ή μεγάλες παρέες.
Μια σύντομη αλλά ουσιαστική συνομιλία μπορεί να έχει μεγαλύτερη συναισθηματική αξία από μία ώρα παθητικής διαδικτυακής παρακολούθησης.
Ένα μήνυμα που οδηγεί σε πραγματική συζήτηση μπορεί να είναι πιο σημαντικό από εκατοντάδες αναρτήσεις που απλώς περνούν μπροστά από την οθόνη.
Το ζητούμενο φαίνεται να είναι λιγότερο η ποσότητα της κοινωνικής πληροφορίας και περισσότερο η αίσθηση αμοιβαίας επαφής.
Τι δεν αποδεικνύει η νέα μελέτη;
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η τηλεργασία προκαλεί από μόνη της μοναξιά.
Ούτε αποδεικνύει ότι το να κάνει κάποιος περισσότερες αναρτήσεις στα social media θα λύσει το πρόβλημα.
Οι άνθρωποι που τηλεργάζονται διαφέρουν σε ηλικία, προσωπικότητα, οικογενειακή κατάσταση, τύπο εργασίας, κοινωνικό δίκτυο και καθημερινές συνήθειες.
Παρότι οι ερευνητές χρησιμοποίησαν longitudinal δεδομένα και στατιστικές μεθόδους που επιτρέπουν ισχυρότερη ανάλυση από μια απλή στιγμιαία έρευνα, τα ευρήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως συσχετίσεις και όχι ως απόδειξη αιτίας και αποτελέσματος.
Το συμπέρασμα
Η τηλεργασία δεν είναι ούτε ψυχολογική απειλή ούτε αυτόματη λύση για καλύτερη ποιότητα ζωής.
Για κάποιους μπορεί να είναι ιδανική. Για άλλους μπορεί σταδιακά να αφαιρεί περισσότερη ανθρώπινη επαφή από όση συνειδητοποιούν.
Η νέα έρευνα προσθέτει όμως ένα σημαντικό στοιχείο στη συζήτηση: η ψηφιακή σύνδεση δεν είναι ίδια με την ψηφιακή κατανάλωση.
Το να μιλήσουμε σε έναν άνθρωπο, να ανταλλάξουμε σκέψεις και να συμμετέχουμε σε μια αμοιβαία σχέση φαίνεται να έχει διαφορετική ψυχολογική αξία από το να παρακολουθούμε απλώς ατελείωτες αναρτήσεις.
Μπορούμε να δουλεύουμε μόνοι, να κρατάμε όλο τον κόσμο στην οθόνη μας και παρ' όλα αυτά να αισθανόμαστε αποκομμένοι. Η τεχνολογία μπορεί να μας συνδέσει — αλλά μόνο όταν τη χρησιμοποιούμε πραγματικά για σύνδεση.
Πηγές και χρόνος ενημέρωσης
Το άρθρο ενημερώθηκε στις 25 Αυγούστου 2026 και βασίζεται σε πρόσφατες επιστημονικές δημοσιεύσεις και στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με την τηλεργασία, τη μοναξιά, τη χρήση social media και την κοινωνική σύνδεση.
- Frontiers in Psychology – Remote Work Frequency and Loneliness Among United Kingdom Employees
- PubMed – Real-Life Emotional Support, Social-Media-Based Emotional Support, and Loneliness Among US Adults
- World Health Organization – Social Connection, Loneliness and Social Isolation
- WHO Commission on Social Connection – From Loneliness to Social Connection
- Springer Nature – Social Media Use and Loneliness: Systematic Review and Meta-analysis
Η άποψή σας έχει αξία
Μοιραστείτε τη γνώμη σας για το άρθρο και συμβάλετε σε έναν χρήσιμο, τεκμηριωμένο και πολιτισμένο διάλογο.
- Σεβασμός στους συνομιλητές
- Σχόλια σχετικά με το θέμα
- Χωρίς προσβολές ή προσωπικά δεδομένα
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου