Για δεκαετίες η λέξη «έμφραγμα» δημιουργούσε σχεδόν αυτόματα την ίδια εικόνα: μια στεφανιαία αρτηρία κλείνει από θρόμβο και ένα τμήμα του καρδιακού μυός στερείται οξυγόνου. Αυτό πράγματι παραμένει μία από τις σημαντικότερες μορφές εμφράγματος. Δεν είναι όμως η μοναδική.
Στις 28 Αυγούστου 2026 τέσσερις από τους σημαντικότερους διεθνείς καρδιολογικούς οργανισμούς δημοσίευσαν μια νέα κοινή προσέγγιση για το τι ακριβώς θεωρούμε έμφραγμα του μυοκαρδίου και πώς πρέπει να ταξινομείται.
Η 5η Οικουμενική Οριστική Ταξινόμηση του Εμφράγματος του Μυοκαρδίου αποτελεί κοινό επιστημονικό κείμενο της European Society of Cardiology, του American College of Cardiology, της American Heart Association και της World Heart Federation.
Η αλλαγή δεν αφορά απλώς ορολογία για τους γιατρούς.
Μπορεί να επηρεάσει ποιος ασθενής θα θεωρηθεί ότι έχει υποστεί έμφραγμα, ποια εξέταση θα αξιολογηθεί, ποια αιτία θα αναζητηθεί και τελικά ποια θεραπεία είναι η κατάλληλη.
Γιατί χρειαζόταν νέος ορισμός;
Η ιατρική γνώση γύρω από το έμφραγμα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Οι σύγχρονες εξετάσεις τροπονίνης μπορούν να ανιχνεύσουν πολύ μικρότερες ποσότητες καρδιακής βλάβης.
Η στεφανιογραφία και η καρδιακή απεικόνιση αποκαλύπτουν πλέον αιτίες που στο παρελθόν μπορούσαν εύκολα να περάσουν απαρατήρητες.
Παράλληλα, έχει γίνει σαφές ότι δύο ασθενείς μπορεί να έχουν βλάβη στον καρδιακό μυ για εντελώς διαφορετικούς λόγους.
Και αυτό έχει μεγάλη σημασία, επειδή η σωστή θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.
Το έμφραγμα δεν είναι το ίδιο με κάθε αύξηση της τροπονίνης
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νέας προσέγγισης είναι ο σαφέστερος διαχωρισμός ανάμεσα στην μυοκαρδιακή βλάβη και στο έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Η καρδιακή τροπονίνη είναι μια πρωτεΐνη που απελευθερώνεται στο αίμα όταν τραυματίζονται κύτταρα του καρδιακού μυός.
Αυξημένη τροπονίνη σημαίνει ότι υπάρχει μυοκαρδιακή βλάβη.
Δεν σημαίνει όμως αυτόματα ότι ο ασθενής υπέστη έμφραγμα.
Η τροπονίνη μπορεί να αυξηθεί και σε άλλες καταστάσεις, όπως σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, ορισμένες αρρυθμίες, σοβαρές λοιμώξεις, πνευμονική εμβολή ή άλλες παθήσεις.
Για τη διάγνωση εμφράγματος χρειάζεται να αξιολογηθεί ολόκληρη η κλινική εικόνα.
Τι είναι η τροπονίνη;
Η τροπονίνη αποτελεί μέρος του μηχανισμού με τον οποίο συστέλλονται οι μυϊκές ίνες.
Οι γιατροί χρησιμοποιούν ειδικές εξετάσεις αίματος για τις καρδιακές μορφές της τροπονίνης.
Όταν υπάρχει βλάβη στα κύτταρα της καρδιάς, τροπονίνη περνά στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι σύγχρονες εξετάσεις υψηλής ευαισθησίας μπορούν να ανιχνεύσουν εξαιρετικά μικρές συγκεντρώσεις.
Γι' αυτό είναι πολύτιμες, αλλά πρέπει να ερμηνεύονται σωστά.
Μια σημαντική αλλαγή: διαφορετικά όρια για άνδρες και γυναίκες
Η νέα διεθνής συμφωνία υποστηρίζει τη χρήση ειδικών ανά φύλο ανώτερων φυσιολογικών ορίων της καρδιακής τροπονίνης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις γυναίκες.
Οι φυσιολογικές συγκεντρώσεις τροπονίνης και τα διαγνωστικά όρια μπορεί να διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Η χρήση ενός ενιαίου ορίου για όλους μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μειώνει την ευαισθησία της εξέτασης στις γυναίκες.
Η νέα προσέγγιση έχει στόχο να περιορίσει αυτή τη συστηματική διαγνωστική ανισότητα.
Αυτό σημαίνει ότι μέχρι σήμερα τα εμφράγματα των γυναικών χάνονταν;
Δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με έμφραγμα διαγιγνώσκονταν λανθασμένα.
Υπάρχει όμως εδώ και χρόνια επιστημονική ανησυχία ότι ορισμένες γυναίκες μπορεί να υποδιαγιγνώσκονται ή να διαγιγνώσκονται αργότερα.
Οι γυναίκες έχουν επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα από τους άνδρες να εμφανίσουν ορισμένους μηχανισμούς εμφράγματος που δεν προέρχονται από την κλασική ρήξη μιας αθηρωματικής πλάκας.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο νέος ορισμός δίνει τόσο μεγάλη σημασία στην πραγματική αιτία του επεισοδίου.
Οι παλιές αριθμημένες κατηγορίες αλλάζουν
Μέχρι τώρα οι γιατροί χρησιμοποιούσαν αριθμημένη ταξινόμηση διαφορετικών τύπων εμφράγματος.
Ο νέος ορισμός επιχειρεί να κάνει την κλινική εικόνα πιο κατανοητή και περισσότερο συνδεδεμένη με τον πραγματικό μηχανισμό.
Τα εμφράγματα χωρίζονται πλέον σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:
- Πρωτοπαθές έμφραγμα
- Δευτεροπαθές έμφραγμα
- Έμφραγμα που σχετίζεται με ιατρική επέμβαση
1. Τι είναι το πρωτοπαθές έμφραγμα;
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει εμφράγματα που προέρχονται από πρωτογενές πρόβλημα στις στεφανιαίες αρτηρίες.
Η πιο γνωστή περίπτωση είναι η ρήξη ή διάβρωση αθηρωματικής πλάκας με δημιουργία θρόμβου που μειώνει ή διακόπτει τη ροή του αίματος.
Όμως η νέα κατηγορία αναγνωρίζει και άλλους μηχανισμούς.
Σε αυτούς μπορούν να περιλαμβάνονται:
- σπασμός στεφανιαίας αρτηρίας,
- στεφανιαία εμβολή,
- αυτόματος διαχωρισμός στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD).
Τι είναι το SCAD;
Το SCAD — Spontaneous Coronary Artery Dissection — είναι ο αυτόματος διαχωρισμός των στιβάδων του τοιχώματος μιας στεφανιαίας αρτηρίας.
Μπορεί να περιοριστεί η ροή του αίματος χωρίς να υπάρχει το κλασικό σενάριο μιας αθηρωματικής πλάκας που έσπασε.
Το SCAD έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή εμφανίζεται αναλογικά συχνότερα σε γυναίκες και μπορεί να συμβεί ακόμη και σε άτομα χωρίς το κλασικό προφίλ καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η αναγνώριση της αιτίας είναι σημαντική επειδή η αντιμετώπιση δεν είναι πάντοτε ίδια με εκείνη ενός κλασικού αθηροθρομβωτικού εμφράγματος.
Τι είναι ο στεφανιαίος σπασμός;
Μερικές φορές μια στεφανιαία αρτηρία μπορεί να συσπαστεί έντονα και προσωρινά.
Ο σπασμός μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ροή αίματος προς τον καρδιακό μυ.
Αν είναι αρκετά σοβαρός ή παρατεταμένος, μπορεί να προκαλέσει ισχαιμία και έμφραγμα.
Σε αυτή την περίπτωση δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει ένας μεγάλος θρόμβος που φράζει μόνιμα την αρτηρία.
Και τι είναι η στεφανιαία εμβολή;
Ένα υλικό — συνήθως θρόμβος — μπορεί να δημιουργηθεί αλλού και να μετακινηθεί μέσω της κυκλοφορίας μέχρι να φράξει στεφανιαία αρτηρία.
Αυτό ονομάζεται στεφανιαία εμβολή.
Και εδώ η αιτία είναι διαφορετική από την κλασική ρήξη αθηρωματικής πλάκας.
Η σωστή διάγνωση λοιπόν μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική έρευνα για το πού δημιουργήθηκε ο θρόμβος και γιατί.
2. Τι είναι το δευτεροπαθές έμφραγμα;
Στο δευτεροπαθές έμφραγμα η καρδιά δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο επειδή διαταράσσεται η ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και στις ανάγκες της.
Δεν απαιτείται να υπάρχει ένας νέος θρόμβος που κλείνει στεφανιαία αρτηρία.
Μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, σε έναν ασθενή με πολύ μεγάλη αύξηση των αναγκών της καρδιάς ή μεγάλη μείωση της παροχής οξυγόνου.
Η αναγνώριση αυτού του μηχανισμού είναι σημαντική επειδή η θεραπεία πρέπει να αντιμετωπίσει και το υποκείμενο πρόβλημα.
Παραδείγματα καταστάσεων που μπορούν να προκαλέσουν ανισορροπία
Ανάλογα με την περίπτωση, παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν περιλαμβάνουν:
- σοβαρή αναιμία,
- πολύ χαμηλή αρτηριακή πίεση,
- βαριά υποξία,
- πολύ γρήγορες αρρυθμίες,
- σοβαρή συστηματική νόσο.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής με κάποια από αυτές τις καταστάσεις παθαίνει έμφραγμα.
Χρειάζονται οι κατάλληλες ενδείξεις μυοκαρδιακής ισχαιμίας και βλάβης για να τεθεί η διάγνωση.
3. Έμφραγμα που σχετίζεται με επέμβαση
Η τρίτη μεγάλη κατηγορία αφορά εμφράγματα που εμφανίζονται στο πλαίσιο συγκεκριμένων καρδιολογικών επεμβάσεων.
Για παράδειγμα, μπορεί να σχετίζονται με:
- αγγειοπλαστική και τοποθέτηση stent,
- χειρουργική επέμβαση bypass,
- άλλες επεμβάσεις επαναγγείωσης.
Η νέα ταξινόμηση θέτει αντικειμενικότερα κριτήρια ώστε η διάγνωση να εφαρμόζεται με μεγαλύτερη συνέπεια.
Γιατί η αιτία του εμφράγματος έχει τόσο μεγάλη σημασία;
Η λέξη «έμφραγμα» περιγράφει το αποτέλεσμα: ένα τμήμα του καρδιακού μυός υφίσταται βλάβη λόγω ισχαιμίας.
Δεν λέει από μόνη της ποια διαδικασία το προκάλεσε.
Αν η αιτία είναι θρόμβος πάνω σε αθηρωματική πλάκα, η αντιμετώπιση μπορεί να είναι διαφορετική από ένα επεισόδιο που προέρχεται από SCAD, σοβαρή αναιμία ή στεφανιαίο σπασμό.
Γι' αυτό η σύγχρονη καρδιολογία προσπαθεί να προχωρήσει από το:
«Ο ασθενής έπαθε έμφραγμα»
στο:
«Γιατί ακριβώς έπαθε έμφραγμα;»
Μεγαλύτερος ρόλος για την απεικόνιση
Η νέα διεθνής συμφωνία ενθαρρύνει τη χρήση απεικονιστικών εξετάσεων όταν χρειάζεται να προσδιοριστεί η αιτία.
Ανάλογα με την κλινική περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν:
- στεφανιογραφία,
- υπερηχογράφημα καρδιάς,
- καρδιακή μαγνητική τομογραφία,
- αξονική απεικόνιση στεφανιαίων,
- ενδοστεφανιαίες τεχνικές απεικόνισης.
Δεν χρειάζονται όλες οι εξετάσεις σε όλους τους ασθενείς.
Η επιλογή εξαρτάται από τα συμπτώματα, τα ευρήματα του ηλεκτροκαρδιογραφήματος, την τροπονίνη και τη συνολική κλινική εικόνα.
Τι αλλάζει στο MINOCA;
Υπάρχουν ασθενείς που παρουσιάζουν εικόνα εμφράγματος αλλά στη στεφανιογραφία δεν εμφανίζουν σημαντική απόφραξη των μεγάλων στεφανιαίων αρτηριών.
Το ακρωνύμιο MINOCA χρησιμοποιήθηκε για χρόνια για το Myocardial Infarction with Non-Obstructive Coronary Arteries.
Η νέα προσέγγιση τονίζει ακόμη περισσότερο ότι μια τέτοια εικόνα πρέπει να θεωρείται σημείο εκκίνησης της διερεύνησης και όχι τελική εξήγηση.
Πρέπει να αναζητηθεί αν η αιτία ήταν, για παράδειγμα, σπασμός, SCAD, εμβολή ή κάποιος άλλος μηχανισμός.
Και τα «σιωπηλά» εμφράγματα;
Ο νέος ορισμός περιλαμβάνει σαφέστερα αντικειμενικά κριτήρια για το λεγόμενο μη αναγνωρισμένο ή σιωπηλό έμφραγμα.
Υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να έχουν υποστεί έμφραγμα χωρίς να έχει διαγνωστεί την ώρα που συνέβη.
Αργότερα, ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα ή μια απεικονιστική εξέταση μπορεί να αποκαλύψει στοιχεία παλαιότερης ουλής ή νέκρωσης του καρδιακού μυός.
Αυτή η πληροφορία είναι σημαντική επειδή επηρεάζει την εκτίμηση μελλοντικού καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η διάγνωση πρέπει να γίνεται γρηγορότερα
Η νέα προσέγγιση ενσωματώνει ταχύτερα διαγνωστικά μονοπάτια που βασίζονται στις εξετάσεις καρδιακής τροπονίνης υψηλής ευαισθησίας.
Στην πράξη, οι μετρήσεις μπορούν να επαναλαμβάνονται σε μικρά χρονικά διαστήματα ώστε οι γιατροί να παρακολουθούν όχι μόνο την απόλυτη τιμή αλλά και την άνοδο ή πτώση της.
Η δυναμική μεταβολή είναι συχνά σημαντική για να ξεχωρίσει μια οξεία βλάβη από μια χρόνια κατάσταση.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα εμφράγματος;
Παρά τις αλλαγές στη διαγνωστική ταξινόμηση, το βασικό μήνυμα προς τον πολίτη παραμένει το ίδιο:
σε ύποπτα συμπτώματα δεν περιμένουμε να δούμε αν θα περάσουν.
Συχνά συμπτώματα μπορούν να περιλαμβάνουν:
- πίεση, βάρος, σφίξιμο ή πόνο στο στήθος,
- πόνο ή ενόχληση σε ένα ή και στα δύο χέρια,
- πόνο σε πλάτη, αυχένα ή γνάθο,
- δύσπνοια,
- κρύο ιδρώτα,
- ναυτία ή εμετό,
- ζάλη ή αδυναμία.
Το συχνότερο σύμπτωμα στις γυναίκες παραμένει ο πόνος στο στήθος
Υπάρχει ένας διαδεδομένος μύθος ότι οι γυναίκες «δεν παθαίνουν πόνο στο στήθος» κατά το έμφραγμα.
Αυτό δεν είναι σωστό.
Ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος παραμένει συχνό και σημαντικό σύμπτωμα και στις γυναίκες.
Οι γυναίκες όμως μπορεί να εμφανίσουν συχνότερα και άλλα συμπτώματα, όπως:
- δύσπνοια,
- ναυτία,
- πόνο στην πλάτη ή στη γνάθο,
- ασυνήθιστη κόπωση,
- αδυναμία ή ζάλη.
Γι' αυτό η απουσία του «κλασικού» έντονου πόνου δεν πρέπει να αποτελεί λόγο για να αγνοηθεί μια ύποπτη εικόνα.
Γιατί δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να διαγνώσουμε μόνοι μας τον τύπο του εμφράγματος;
Οι νέες κατηγορίες είναι εργαλεία για την κλινική ιατρική.
Δεν μπορούν να ξεχωρίσουν στο σπίτι από τα συμπτώματα.
Ένα πρωτοπαθές έμφραγμα, ένας στεφανιαίος σπασμός ή ένα SCAD μπορεί να εμφανίζονται με παρόμοια συμπτώματα.
Για τη διάκριση χρειάζονται εξετάσεις, ηλεκτροκαρδιογράφημα, τροπονίνη και, όπου απαιτείται, απεικόνιση.
Ο ασθενής πρέπει να αναγνωρίζει το πιθανό επείγον περιστατικό — όχι να προσπαθεί να αποφασίσει ποια υποκατηγορία έχει.
Τι κάνουμε όταν υποψιαζόμαστε έμφραγμα;
Αν εμφανιστεί ξαφνικά ύποπτος πόνος ή πίεση στο στήθος, δύσπνοια ή συνδυασμός συμπτωμάτων που μπορεί να υποδηλώνει έμφραγμα, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με υπηρεσία επείγουσας βοήθειας.
Στην Ελλάδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν το 112 ή το 166.
Δεν είναι σωστό να περιμένει κάποιος επί ώρες για να δει αν τα συμπτώματα θα περάσουν.
Σε έμφραγμα, ο χρόνος μέχρι την αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει την έκταση της μόνιμης βλάβης του καρδιακού μυός.
Δεν πρέπει κάθε πόνος στο στήθος να θεωρείται έμφραγμα
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτίες πόνου στο στήθος, από μυοσκελετικές παθήσεις και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μέχρι πνευμονικές ή αγγειακές καταστάσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένες σοβαρές παθήσεις μπορεί να μοιάζουν με κάτι λιγότερο επικίνδυνο.
Γι' αυτό ένας νέος, έντονος ή ανεξήγητος πόνος — ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από δύσπνοια, ιδρώτα, ναυτία ή αδυναμία — χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ο νέος ορισμός αλλάζει τη θεραπεία;
Δεν αποτελεί μία καινούργια θεραπεία για το έμφραγμα.
Αλλά μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη επιλογή της σωστής θεραπείας επειδή βοηθά να προσδιορίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η αιτία.
Η καρδιολογία μετακινείται σταδιακά από μια ενιαία προσέγγιση προς πιο εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Δύο ασθενείς που και οι δύο έχουν «έμφραγμα» μπορεί τελικά να χρειάζονται διαφορετική θεραπευτική στρατηγική.
Γιατί είναι σημαντική η αλλαγή και για την έρευνα;
Όταν διαφορετικές χώρες και νοσοκομεία χρησιμοποιούν διαφορετικά κριτήρια, είναι δύσκολο να συγκριθούν οι μελέτες.
Ένας κοινός διεθνής ορισμός βοηθά ώστε ένας ασθενής που ταξινομείται ως συγκεκριμένος τύπος εμφράγματος στην Ευρώπη να ταξινομείται με όσο γίνεται παρόμοιο τρόπο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ή αλλού.
Αυτό βελτιώνει:
- τις κλινικές μελέτες,
- τα διεθνή στατιστικά στοιχεία,
- τις συγκρίσεις μεταξύ χωρών,
- την αξιολόγηση θεραπειών.
Ένας ορισμός που χρησιμοποιείται σε ολόκληρο τον κόσμο
Η νέα έκδοση δημιουργήθηκε από πολυεπιστημονική ομάδα ειδικών από 12 χώρες και πέντε ηπείρους.
Αντικαθιστά την τέταρτη Οικουμενική Οριστική Ταξινόμηση του 2018.
Η πρώτη προσπάθεια διεθνούς τυποποίησης δεν ξεκίνησε σήμερα· ο όρος «οικουμενικός ορισμός του εμφράγματος» χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια.
Η έκδοση του 2026 είναι η πέμπτη και ενσωματώνει τις σημαντικές εξελίξεις των τελευταίων οκτώ ετών.
Τι δεν αλλάζει;
Παρά τη νέα ταξινόμηση, οι βασικοί παράγοντες πρόληψης παραμένουν εξαιρετικά σημαντικοί.
Η μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου εξακολουθεί να συνδέεται με:
- έλεγχο αρτηριακής πίεσης,
- έλεγχο LDL χοληστερόλης,
- αποφυγή καπνίσματος,
- σωστή αντιμετώπιση του διαβήτη,
- τακτική φυσική δραστηριότητα,
- ισορροπημένη διατροφή,
- έλεγχο του σωματικού βάρους όπου χρειάζεται.
Ο καλύτερος ορισμός του εμφράγματος δεν μειώνει τη σημασία της πρόληψης.
Το σημαντικότερο μήνυμα για τον ασθενή
Για τον περισσότερο κόσμο οι όροι πρωτοπαθές, δευτεροπαθές, SCAD ή MINOCA μπορεί να φαίνονται τεχνικοί.
Το πρακτικό μήνυμα όμως είναι απλό.
Το έμφραγμα δεν είναι μία μοναδική νόσος με έναν μοναδικό μηχανισμό.
Η ίδια βλάβη στην καρδιά μπορεί να προκύψει μέσα από διαφορετικούς δρόμους.
Και όσο καλύτερα οι γιατροί αναγνωρίζουν τον πραγματικό μηχανισμό, τόσο πιο εξατομικευμένη μπορεί να γίνει η θεραπεία.
Το συμπέρασμα
Η 5η Οικουμενική Οριστική Ταξινόμηση του Εμφράγματος αποτελεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η παγκόσμια καρδιολογική κοινότητα περιγράφει ένα από τα σοβαρότερα επείγοντα περιστατικά.
Οι παλιές αριθμημένες κατηγορίες αντικαθίστανται από τρεις περισσότερο κλινικές ομάδες: πρωτοπαθές, δευτεροπαθές και σχετιζόμενο με επέμβαση έμφραγμα.
Τα ειδικά ανά φύλο όρια τροπονίνης στοχεύουν σε δικαιότερη και ακριβέστερη διάγνωση, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Η απεικόνιση αποκτά μεγαλύτερο ρόλο ώστε οι γιατροί να μην αρκούνται στη διαπίστωση ότι συνέβη έμφραγμα, αλλά να αναζητούν τι ακριβώς το προκάλεσε.
Το σημαντικότερο όμως για τον πολίτη δεν αλλάζει: όταν εμφανίζονται ύποπτα συμπτώματα, δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε ποιος τύπος εμφράγματος είναι. Χρειάζεται να ζητήσουμε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Πηγές και χρόνος ενημέρωσης
Το άρθρο ενημερώθηκε στις 28 Αυγούστου 2026 και βασίζεται στη νέα 5η Οικουμενική Οριστική Ταξινόμηση του Εμφράγματος του Μυοκαρδίου, που δημοσιεύθηκε την ίδια ημέρα από την κοινή ομάδα ESC, ACC, AHA και WHF, καθώς και σε επίσημες πληροφορίες για τα συμπτώματα του εμφράγματος.
- American Heart Association – Fifth Universal Definition of Myocardial Infarction 2026
- American College of Cardiology – Global Cardiovascular Societies Release Updated Universal Definition of MI
- European Society of Cardiology – New Global Definition of Myocardial Infarction, 2026
- American Heart Association – Heart Attack Symptoms in Women
- National Heart, Lung, and Blood Institute – Heart Attacks in Women
Η άποψή σας έχει αξία
Μοιραστείτε τη γνώμη σας για το άρθρο και συμβάλετε σε έναν χρήσιμο, τεκμηριωμένο και πολιτισμένο διάλογο.
- Σεβασμός στους συνομιλητές
- Σχόλια σχετικά με το θέμα
- Χωρίς προσβολές ή προσωπικά δεδομένα
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου