Το doomscrolling είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές ψυχολογικές συνήθειες της εποχής μας. Ανοίγουμε το κινητό για να δούμε «λίγο τι γίνεται» και, χωρίς να το καταλάβουμε, περνάμε ώρα διαβάζοντας πολέμους, εγκλήματα, οικονομικές κρίσεις, φυσικές καταστροφές, πολιτικές εντάσεις, ασθένειες και ακραία γεγονότα.
Το πρόβλημα δεν είναι η ενημέρωση. Η ενημέρωση είναι απαραίτητη. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η συνεχής κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων γίνεται ένας κύκλος άγχους, φόβου και ψυχικής εξάντλησης.
Σε έναν κόσμο όπου οι ειδήσεις δεν σταματούν ποτέ, η ψυχική υγεία χρειάζεται ένα νέο είδος προστασίας: όχι απομόνωση από την πραγματικότητα, αλλά πιο συνειδητή σχέση με την πληροφορία.
Τι είναι το doomscrolling;
Το doomscrolling είναι η συνεχής, συχνά καταναγκαστική, κύλιση σε αρνητικές ειδήσεις, ανησυχητικές αναρτήσεις ή κρίσιμες πληροφορίες, παρότι αυτό μας κάνει να νιώθουμε χειρότερα.
Η λέξη προέρχεται από το “doom”, δηλαδή καταστροφή ή κακό προμήνυμα, και το “scrolling”, δηλαδή την κύλιση στην οθόνη. Περιγράφει εκείνη τη στιγμή που ξέρουμε ότι έχουμε κουραστεί, αλλά συνεχίζουμε να ψάχνουμε κι άλλη είδηση, κι άλλη ανάλυση, κι άλλη ανάρτηση.
Δεν είναι απλώς περιέργεια. Συχνά είναι προσπάθεια του εγκεφάλου να αποκτήσει αίσθηση ελέγχου μέσα σε μια κατάσταση αβεβαιότητας.
Γιατί κολλάμε στις κακές ειδήσεις;
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σχεδιασμένος να προσέχει τον κίνδυνο. Από εξελικτική άποψη, ήταν πιο ασφαλές να δώσουμε προσοχή σε μια απειλή παρά να την αγνοήσουμε.
Σήμερα, όμως, ο κίνδυνος δεν εμφανίζεται μόνο μπροστά μας. Εμφανίζεται συνεχώς στην οθόνη: ειδοποιήσεις, τίτλοι, βίντεο, έκτακτες ενημερώσεις, σχόλια, αναδημοσιεύσεις και εικόνες. Ο εγκέφαλος αντιδρά σαν να πρέπει να μείνει σε επιφυλακή.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:
- νιώθουμε ανησυχία,
- ψάχνουμε περισσότερη πληροφορία για να ηρεμήσουμε,
- βρίσκουμε περισσότερες αρνητικές ειδήσεις,
- νιώθουμε ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία,
- συνεχίζουμε να ψάχνουμε.
Αυτός ο κύκλος μπορεί να εξαντλήσει ψυχικά ακόμη και ανθρώπους που δεν έχουν προηγούμενο ιστορικό άγχους.
Η ψευδαίσθηση του ελέγχου
Πολλές φορές δεν κάνουμε doomscrolling επειδή θέλουμε να υποφέρουμε. Το κάνουμε επειδή πιστεύουμε ότι αν ξέρουμε περισσότερα, θα νιώσουμε πιο ασφαλείς.
Υπάρχει μια λογική βάση σε αυτό. Η σωστή ενημέρωση πράγματι βοηθά. Όμως πέρα από ένα σημείο, η υπερβολική πληροφορία δεν φέρνει έλεγχο. Φέρνει σύγχυση.
Όταν διαβάζουμε συνεχώς διαφορετικές απόψεις, προβλέψεις, φόβους και δραματικούς τίτλους, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να ξεχωρίσει τι είναι χρήσιμο και τι απλώς μας κρατά σε ένταση.
Πώς επηρεάζει την ψυχική υγεία
Το doomscrolling δεν επηρεάζει όλους με τον ίδιο τρόπο. Όμως όταν γίνεται καθημερινή συνήθεια, μπορεί να επιβαρύνει τη διάθεση, τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τη γενική αίσθηση ασφάλειας.
Πιθανά σημάδια ότι η συνεχής ενημέρωση μάς επηρεάζει είναι:
- αίσθημα ανησυχίας μετά την ανάγνωση ειδήσεων,
- δυσκολία να σταματήσουμε το scrolling,
- έλεγχος ειδήσεων αμέσως μόλις ξυπνήσουμε,
- χρήση κινητού πριν τον ύπνο με αρνητικό περιεχόμενο,
- ένταση στο σώμα,
- ευερεθιστότητα,
- αίσθηση ότι «όλα πάνε στραβά»,
- αδυναμία συγκέντρωσης σε καθημερινές δραστηριότητες.
Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι δεν είναι αδυναμία να επηρεαζόμαστε. Είναι ανθρώπινη αντίδραση σε συνεχή έκθεση σε απειλητικά ερεθίσματα.
Η διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και στην υπερφόρτωση
Η ενημέρωση μάς βοηθά να κατανοούμε τον κόσμο και να παίρνουμε αποφάσεις. Η υπερφόρτωση μάς αφήνει κουρασμένους, μπερδεμένους και συναισθηματικά φορτισμένους.
Μια χρήσιμη ερώτηση είναι:
«Αυτό που διαβάζω τώρα με βοηθά να δράσω ή απλώς με κρατά σε ένταση;»
Αν μια πληροφορία μας βοηθά να προστατευτούμε, να οργανωθούμε ή να καταλάβουμε κάτι ουσιαστικό, έχει αξία. Αν απλώς επαναλαμβάνει τον φόβο χωρίς πρακτικό νόημα, ίσως χρειάζεται όριο.
Γιατί οι αλγόριθμοι κάνουν το πρόβλημα πιο δύσκολο
Οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν την προσοχή μας. Το περιεχόμενο που προκαλεί έντονο συναίσθημα —φόβο, θυμό, αγανάκτηση ή σοκ— συχνά τραβά περισσότερα κλικ, σχόλια και κοινοποιήσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πλατφόρμα έχει σκοπό να μας βλάψει. Σημαίνει όμως ότι το σύστημα επιβραβεύει την εμπλοκή. Και η αρνητική είδηση συχνά δημιουργεί μεγαλύτερη εμπλοκή από την ήρεμη, ισορροπημένη ενημέρωση.
Έτσι, ο χρήστης μπορεί να μπει για μία είδηση και να βρεθεί μέσα σε μια αλυσίδα όλο και πιο ανησυχητικού περιεχομένου.
Το doomscrolling πριν τον ύπνο
Μία από τις πιο επιβαρυντικές στιγμές για doomscrolling είναι το βράδυ. Όταν ο εγκέφαλος χρειάζεται ηρεμία, εμείς του δίνουμε κρίσεις, εικόνες, φόβους και ένταση.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι δυσκολία στον ύπνο, ανήσυχη σκέψη, κακή ποιότητα ξεκούρασης και πρωινή κόπωση. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, επηρεάζεται ολόκληρη η καθημερινότητα.
Η βραδινή ενημέρωση χρειάζεται ιδιαίτερα αυστηρά όρια. Δεν είναι όλα τα νέα κατάλληλα για την τελευταία ώρα της ημέρας.
Doomscrolling και σώμα
Η ψυχική ένταση δεν μένει μόνο στο μυαλό. Μπορεί να εμφανιστεί και στο σώμα.
- σφίξιμο στον αυχένα,
- πονοκέφαλος,
- κόπωση στα μάτια,
- ταχυκαρδία,
- σφίξιμο στο στομάχι,
- ρηχή αναπνοή,
- αίσθημα νευρικότητας.
Το σώμα αντιδρά στην πληροφορία σαν να είναι εμπειρία. Όταν η πληροφορία είναι συνεχώς απειλητική, το νευρικό σύστημα μπορεί να μένει σε κατάσταση συναγερμού.
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι;
Ο καθένας μπορεί να πέσει στην παγίδα του doomscrolling. Όμως ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να επηρεάζονται περισσότερο.
- Άτομα με έντονο άγχος ή τάση υπερανάλυσης.
- Άτομα που ζουν ήδη σε περίοδο προσωπικής κρίσης.
- Έφηβοι και νέοι που περνούν πολλές ώρες σε social media.
- Άνθρωποι που νιώθουν μοναξιά ή έλλειψη ελέγχου.
- Επαγγελματίες που χρειάζεται να παρακολουθούν συνεχώς ειδήσεις.
- Άτομα που έχουν βιώσει τραύμα ή απώλεια.
Για αυτές τις ομάδες, τα όρια στην πληροφορία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι κομμάτι αυτοφροντίδας.
Πώς να βάλουμε όρια χωρίς να κλείσουμε τα μάτια
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε να ενημερωνόμαστε. Το ζητούμενο είναι να ενημερωνόμαστε με τρόπο που δεν καταστρέφει την ψυχική μας ισορροπία.
1. Ορίστε συγκεκριμένη ώρα ενημέρωσης
Αντί να ελέγχετε ειδήσεις όλη μέρα, επιλέξτε συγκεκριμένες στιγμές. Για παράδειγμα, μία φορά το πρωί και μία νωρίς το απόγευμα. Η συνεχής έκθεση κρατά τον εγκέφαλο σε διαρκή επιφυλακή.
2. Μην ξεκινάτε τη μέρα με κρίση
Το πρώτο πράγμα που βλέπουμε το πρωί επηρεάζει τον τόνο της ημέρας. Αν ξεκινάμε με καταστροφικούς τίτλους, ο εγκέφαλος μπαίνει από νωρίς σε κατάσταση άμυνας.
3. Κλείστε ειδοποιήσεις που δεν είναι απαραίτητες
Δεν χρειάζεται κάθε είδηση να μπαίνει στο κινητό σαν έκτακτος συναγερμός. Κρατήστε μόνο τις ειδοποιήσεις που είναι πραγματικά χρήσιμες.
4. Επιλέξτε λίγες αξιόπιστες πηγές
Η πολλαπλή έκθεση σε δεκάδες σελίδες, λογαριασμούς και σχόλια μπορεί να αυξήσει τη σύγχυση. Καλύτερα λίγες αξιόπιστες πηγές παρά ατελείωτη ροή.
5. Βάλτε “νεκρή ζώνη” πριν τον ύπνο
Η τελευταία ώρα πριν τον ύπνο καλό είναι να προστατεύεται. Όχι βαριές ειδήσεις, όχι έντονα σχόλια, όχι ατελείωτο scrolling.
Η σημασία της επιστροφής στο σώμα
Όταν η πληροφορία μάς παρασύρει, χρειάζεται να επιστρέψουμε στο σώμα και στο παρόν. Αυτό δεν λύνει τα παγκόσμια προβλήματα, αλλά βοηθά το νευρικό σύστημα να βγει από την ένταση.
- Περπάτημα χωρίς κινητό.
- Βαθιές αναπνοές για λίγα λεπτά.
- Τέντωμα αυχένα και ώμων.
- Επαφή με φυσικό φως.
- Συζήτηση με άνθρωπο εμπιστοσύνης.
- Μικρή καθημερινή ρουτίνα χωρίς οθόνη.
Η ψυχική ισορροπία δεν χτίζεται μόνο με σκέψεις. Χτίζεται και με σωματική αποφόρτιση.
Πότε η ενημέρωση γίνεται αποφυγή;
Μερικές φορές το doomscrolling δεν είναι μόνο ανάγκη ενημέρωσης. Είναι τρόπος αποφυγής. Αντί να αντιμετωπίσουμε μια προσωπική δυσκολία, βυθιζόμαστε στα προβλήματα του κόσμου.
Αυτό μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά συμβαίνει. Η παγκόσμια αγωνία γίνεται πιο εύκολη από την προσωπική αγωνία, γιατί δεν απαιτεί άμεση δράση. Μας κρατά απασχολημένους χωρίς να μας φέρνει απαραίτητα πιο κοντά στη λύση.
Μια χρήσιμη ερώτηση είναι:
«Τι αποφεύγω να νιώσω ή να κάνω όταν μένω τόση ώρα στην οθόνη;»
Πώς να μιλάμε στα παιδιά και στους εφήβους για τις κακές ειδήσεις
Τα παιδιά και οι έφηβοι εκτίθενται σε ειδήσεις μέσα από social media, βίντεο, memes και συζητήσεις. Συχνά βλέπουν αποσπασματικές εικόνες χωρίς πλαίσιο, κάτι που μπορεί να τους προκαλέσει φόβο.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν με τρεις τρόπους:
- Να ρωτούν τι είδαν και πώς το κατάλαβαν.
- Να εξηγούν με ήρεμη γλώσσα χωρίς υπερβολές.
- Να βάζουν όρια σε σκληρό ή ακατάλληλο περιεχόμενο.
Το παιδί δεν χρειάζεται να ζει σε γυάλινη φούσκα. Χρειάζεται όμως καθοδήγηση για να μη μετατρέπεται η πληροφορία σε φόβο.
Τι σημαίνει για τον πολίτη
Ο ενημερωμένος πολίτης είναι σημαντικός για τη δημοκρατία και την κοινωνία. Όμως ο εξαντλημένος πολίτης δυσκολεύεται να σκεφτεί καθαρά, να δράσει ουσιαστικά και να διατηρήσει ελπίδα.
Η υπεύθυνη ενημέρωση δεν είναι να βλέπουμε τα πάντα, όλη την ώρα. Είναι να ξέρουμε αρκετά για να καταλαβαίνουμε τον κόσμο, χωρίς να αφήνουμε την πληροφορία να καταλαμβάνει όλο τον ψυχικό μας χώρο.
Η ψυχραιμία δεν είναι αδιαφορία. Είναι προϋπόθεση για καθαρή σκέψη.
Πότε χρειάζεται βοήθεια
Αν η συνεχής κατανάλωση ειδήσεων συνοδεύεται από έντονο άγχος, αϋπνία, κρίσεις πανικού, απελπισία, δυσκολία λειτουργίας ή αίσθηση ότι δεν μπορείτε να ηρεμήσετε, είναι σημαντικό να ζητήσετε υποστήριξη.
Η βοήθεια από ψυχολόγο, ψυχίατρο ή άλλο επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει όταν η πληροφοριακή ένταση αγγίζει βαθύτερες αγωνίες ή υπάρχουσες δυσκολίες.
Το συμπέρασμα
Το doomscrolling είναι η σκοτεινή πλευρά της συνεχούς ενημέρωσης. Μας δίνει την αίσθηση ότι παρακολουθούμε τον κόσμο, αλλά συχνά μας αφήνει πιο φοβισμένους, πιο κουρασμένους και λιγότερο ικανούς να δράσουμε.
Δεν χρειάζεται να κλείσουμε τα μάτια στα προβλήματα. Χρειάζεται να ανοίξουμε χώρο και για την ηρεμία, τη σκέψη, την επαφή, τον ύπνο και την καθημερινή ζωή.
Η ενημέρωση έχει αξία όταν μας βοηθά να καταλαβαίνουμε. Όταν μας καταπίνει, χρειάζεται όριο.
Πηγές και χρόνος ενημέρωσης
Το άρθρο ενημερώθηκε στις 22 Αυγούστου 2026 και βασίζεται σε στοιχεία από Reuters Institute, WHO, OECD, APA και πρόσφατες επιστημονικές ανασκοπήσεις για το doomscrolling, την υπερφόρτωση ειδήσεων και την ψυχική υγεία.
- Reuters Institute – Digital News Report 2026
- World Health Organization – World mental health today
- OECD – Digital environments and emotional vulnerabilities
- American Psychological Association – How to cope with news overload
- ScienceDirect – The influence of doomscrolling on mental health: a scoping review
Η άποψή σας έχει αξία
Μοιραστείτε τη γνώμη σας για το άρθρο και συμβάλετε σε έναν χρήσιμο, τεκμηριωμένο και πολιτισμένο διάλογο.
- Σεβασμός στους συνομιλητές
- Σχόλια σχετικά με το θέμα
- Χωρίς προσβολές ή προσωπικά δεδομένα
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου