AI Act 2026: Νέες Ετικέτες σε Chatbots, Deepfakes και Κείμενα | AI Labels

Ψηφιακή απεικόνιση ανθρώπινου εγκεφάλου συνδεδεμένου με ηλεκτρονικά κυκλώματα, για το AI Act και τη σήμανση περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης
Οι νέοι κανόνες του AI Act επιδιώκουν να βοηθούν τον χρήστη να αναγνωρίζει πότε επικοινωνεί με σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ή εκτίθεται σε συνθετικό περιεχόμενο.

Από τις 2 Αυγούστου 2026 αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να παρουσιάζονται ορισμένα συστήματα και περιεχόμενα τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Chatbots, ψηφιακοί βοηθοί, deepfakes και δημοσιεύσεις για θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος μπαίνουν σε ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο διαφάνειας.

Οι νέες υποχρεώσεις προέρχονται από το άρθρο 50 του ευρωπαϊκού AI Act. Στόχος τους δεν είναι να απαγορεύσουν τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να μειώσουν την εξαπάτηση και να επιτρέπουν στους πολίτες να καταλαβαίνουν πότε συνομιλούν με μηχανή ή βλέπουν περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί τεχνητά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 20 Ιουλίου 2026 νέες κατευθυντήριες γραμμές, διευκρινίζοντας ποιοι καλύπτονται, ποιο περιεχόμενο χρειάζεται ορατή ετικέτα και πότε αρκεί μια μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση.

Το βασικό μήνυμα: Δεν χρειάζεται να εμφανίζεται η φράση «Δημιουργήθηκε με AI» σε κάθε κείμενο, φωτογραφία ή βίντεο. Οι υποχρεώσεις εξαρτώνται από το είδος του περιεχομένου, τον τρόπο χρήσης του, το αν μπορεί να παραπλανήσει και το αν έχει προηγηθεί ουσιαστικός ανθρώπινος ή συντακτικός έλεγχος.

Τι αλλάζει από τις 2 Αυγούστου 2026

Οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 εφαρμόζονται σε τέσσερις βασικές περιπτώσεις:

  1. Όταν ένας άνθρωπος αλληλεπιδρά απευθείας με chatbot, ψηφιακό βοηθό, πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης ή avatar.
  2. Όταν ένα σύστημα παράγει ή αλλοιώνει συνθετικό κείμενο, εικόνα, ήχο ή βίντεο.
  3. Όταν χρησιμοποιείται σύστημα αναγνώρισης συναισθήματος ή βιομετρικής κατηγοριοποίησης.
  4. Όταν δημοσιεύονται deepfakes ή κείμενα τεχνητής νοημοσύνης για θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος χωρίς επαρκή ανθρώπινο έλεγχο.

Οι κανόνες διαχωρίζουν δύο διαφορετικές κατηγορίες υπευθύνων: τον πάροχο του συστήματος και τον φορέα χρήσης ή deployer.

Πάροχος είναι συνήθως η εταιρεία ή ο οργανισμός που αναπτύσσει το σύστημα και το διαθέτει στην αγορά με το όνομά του. Φορέας χρήσης είναι η επιχείρηση, ο οργανισμός, ο επαγγελματίας ή η δημόσια αρχή που το χρησιμοποιεί στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του.

Τα chatbots πρέπει να δηλώνουν ότι είναι τεχνητή νοημοσύνη

Ένα σύστημα που επικοινωνεί απευθείας με φυσικά πρόσωπα πρέπει να έχει σχεδιαστεί ώστε να ενημερώνει τον χρήστη ότι συνομιλεί με τεχνητή νοημοσύνη, εκτός αν αυτό είναι ήδη προφανές.

Η υποχρέωση μπορεί να αφορά:

  • chatbots εξυπηρέτησης πελατών,
  • ψηφιακούς βοηθούς σε ιστοσελίδες και εφαρμογές,
  • φωνητικά συστήματα που πραγματοποιούν ή δέχονται κλήσεις,
  • AI agents που εκτελούν εργασίες για λογαριασμό του χρήστη,
  • ψηφιακά avatars που εμφανίζονται ως ανθρώπινοι εκπρόσωποι.

Η ενημέρωση πρέπει να εμφανίζεται από την έναρξη της πρώτης αλληλεπίδρασης, με σαφή και διακριτό τρόπο. Πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις προσβασιμότητας.

Παράδειγμα σωστής ενημέρωσης:
«Συνομιλείτε με ψηφιακό βοηθό τεχνητής νοημοσύνης. Οι απαντήσεις ενδέχεται να περιέχουν λάθη. Για σύνθετα ζητήματα μπορείτε να ζητήσετε σύνδεση με ανθρώπινο εκπρόσωπο».

Δεν απαιτείται ξεχωριστή ειδοποίηση όταν είναι απολύτως προφανές για τον μέσο χρήστη ότι αλληλεπιδρά με AI. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει, όμως, ότι η εξαίρεση αυτή πρέπει να ερμηνεύεται περιοριστικά.

Τι είναι η μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση

Οι πάροχοι παραγωγικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να σχεδιάζουν τα εργαλεία τους ώστε το συνθετικό περιεχόμενο να φέρει αποτελεσματική, αξιόπιστη και διαλειτουργική μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση.

Η σήμανση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει μεταδεδομένα, ψηφιακά διαπιστευτήρια, αόρατα υδατογραφήματα ή άλλες τεχνικές που επιτρέπουν σε συμβατά εργαλεία να αναγνωρίζουν ότι ένα αρχείο δημιουργήθηκε ή τροποποιήθηκε με AI.

Η μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση δεν είναι πάντοτε ορατή στον χρήστη. Δεν είναι το ίδιο με μια λεζάντα ή ένα εμφανές υδατογράφημα πάνω στην εικόνα.

Η υποχρέωση μπορεί να καλύπτει:

  • συνθετικές εικόνες,
  • βίντεο που δημιουργήθηκαν ή αλλοιώθηκαν με AI,
  • συνθετικές φωνές και ηχητικά αρχεία,
  • κείμενα που παράγονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Υπάρχουν εξαιρέσεις για συστήματα που εκτελούν συνηθισμένη βοηθητική επεξεργασία χωρίς να αλλάζουν ουσιαστικά το περιεχόμενο ή το νόημα. Μια απλή διόρθωση φωτεινότητας, περικοπή εικόνας ή γραμματική διόρθωση δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα όπως η παραγωγή εντελώς νέου περιεχομένου.

Πότε μια εικόνα ή ένα βίντεο θεωρείται deepfake

Δεν είναι κάθε εικόνα που δημιουργήθηκε με AI deepfake. Το AI Act χρησιμοποιεί τον όρο για συνθετικό ή αλλοιωμένο οπτικό, ηχητικό ή οπτικοακουστικό περιεχόμενο που μοιάζει με υπαρκτό πρόσωπο, αντικείμενο, τόπο, οργανισμό ή γεγονός και μπορεί να παρουσιαστεί ψευδώς ως αυθεντικό.

Για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί deepfake:

  • βίντεο στο οποίο υπαρκτό πρόσωπο φαίνεται να λέει κάτι που δεν είπε,
  • συνθετική ηχογράφηση που μιμείται τη φωνή πραγματικού ανθρώπου,
  • εικόνα που παρουσιάζει ανύπαρκτο γεγονός ως πραγματικό,
  • παραποιημένο υλικό από φυσική καταστροφή, διαδήλωση ή ατύχημα,
  • φωτογραφία υπαρκτού τόπου που έχει τροποποιηθεί ώστε να παραπλανεί.

Ο φορέας που δημοσιεύει deepfake πρέπει να το γνωστοποιεί το αργότερο κατά την πρώτη έκθεση του χρήστη στο περιεχόμενο. Η ενημέρωση πρέπει να είναι ορατή ή ακουστή και να μην απαιτεί ειδικό εργαλείο για να εντοπιστεί.

Παράδειγμα ορατής σήμανσης:
«Το παρακάτω βίντεο έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δεν αποτελεί αυθεντική καταγραφή».

Για προφανώς καλλιτεχνικά, σατιρικά, μυθοπλαστικά ή δημιουργικά έργα, η γνωστοποίηση μπορεί να γίνεται με τρόπο που δεν καταστρέφει την εμπειρία του έργου.

Πρέπει κάθε φωτορεαλιστική εικόνα AI να έχει ετικέτα;

Όχι απαραίτητα. Μια φωτορεαλιστική εικόνα που απεικονίζει ένα φανταστικό πρόσωπο ή μια γενική σκηνή δεν αποτελεί αυτομάτως deepfake.

Αν, για παράδειγμα, δημιουργηθεί μια εικόνα με έναν ανώνυμο άνθρωπο που ψωνίζει σε σούπερ μάρκετ, χωρίς να μιμείται υπαρκτό πρόσωπο ή πραγματικό γεγονός, δεν πληροί κατ’ ανάγκη τον ορισμό του deepfake.

Η κατάσταση αλλάζει όταν η εικόνα μοιάζει με υπαρκτό πρόσωπο, πραγματικό τόπο ή συγκεκριμένο γεγονός και μπορεί να εκληφθεί ως αυθεντική φωτογραφική καταγραφή.

Ανεξάρτητα από την ορατή ετικέτα, το εργαλείο που δημιούργησε την εικόνα μπορεί να είναι υποχρεωμένο να προσθέσει μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση στο αρχείο.

Τι ισχύει για άρθρα και κείμενα που γράφονται με AI

Τα κείμενα που δημιουργούνται ή τροποποιούνται με τεχνητή νοημοσύνη και δημοσιεύονται για να ενημερώσουν το κοινό σχετικά με θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος πρέπει να επισημαίνονται, όταν δεν έχουν υποστεί ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο ή συντακτική εποπτεία.

Ως θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος μπορούν να θεωρηθούν μεταξύ άλλων:

  • η πολιτική και οι δημοκρατικές διαδικασίες,
  • η δημόσια διοίκηση και οι υπηρεσίες,
  • η δικαιοσύνη και η ασφάλεια,
  • η δημόσια υγεία,
  • η προστασία του περιβάλλοντος,
  • η ασφάλεια των καταναλωτών,
  • οι οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις,
  • οι επιστημονικές και πολιτιστικές εξελίξεις που αποτελούν αντικείμενο δημόσιου διαλόγου.

Η υποχρέωση δεν σημαίνει ότι κάθε δημοσιογράφος ή blogger πρέπει να βάζει ετικέτα επειδή χρησιμοποίησε AI για έρευνα, περίληψη, ιδέες τίτλων ή ένα πρώτο προσχέδιο.

Αν το τελικό άρθρο έχει ελεγχθεί ουσιαστικά από άνθρωπο, έχουν διασταυρωθεί οι πληροφορίες, έχουν διορθωθεί τα λάθη, έχει ασκηθεί συντακτική κρίση και κάποιος αναλαμβάνει την ευθύνη της δημοσίευσης, μπορεί να εφαρμόζεται η εξαίρεση του ανθρώπινου και συντακτικού ελέγχου.

Τι θεωρείται ουσιαστικός ανθρώπινος έλεγχος

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι ο ανθρώπινος έλεγχος πρέπει να αφορά την ουσία του περιεχομένου και να πραγματοποιείται από πρόσωπο με σχετική γνώση και επαγγελματική κρίση.

Ουσιαστικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

  • διασταύρωση των γεγονότων με αξιόπιστες πηγές,
  • έλεγχο ημερομηνιών, αριθμών και ονομάτων,
  • διόρθωση ανακριβών ή παραπλανητικών ισχυρισμών,
  • αλλαγή της δομής και των συμπερασμάτων του κειμένου,
  • απόφαση για το τι πρέπει να δημοσιευθεί ή να αφαιρεθεί,
  • νομικό ή επιστημονικό έλεγχο όταν το θέμα το απαιτεί,
  • ανάληψη της τελικής συντακτικής και νομικής ευθύνης.

Μια απλή ορθογραφική διόρθωση, η αλλαγή μερικών λέξεων ή ένας αυτοματοποιημένος γραμματικός έλεγχος δεν θεωρούνται από μόνα τους επαρκής ανθρώπινη εποπτεία.

Για ιστοσελίδες και blogs: Ένα άρθρο που ξεκινά ως προσχέδιο τεχνητής νοημοσύνης αλλά ελέγχεται, διασταυρώνεται, διορθώνεται και εγκρίνεται ουσιαστικά από υπεύθυνο συντάκτη δεν χρειάζεται αυτομάτως ετικέτα «γράφηκε με AI».

Τι ισχύει για influencers και επαγγελματικούς λογαριασμούς

Η καθαρά προσωπική και μη επαγγελματική χρήση εξαιρείται από τον ορισμό του φορέα χρήσης. Ένας ιδιώτης που δημιουργεί περιεχόμενο μόνο για προσωπική χρήση δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα όπως μια επιχείρηση ή ένας επαγγελματίας.

Η εξαίρεση μπορεί να μην εφαρμόζεται όταν η δραστηριότητα:

  • αποφέρει τακτικό οικονομικό όφελος,
  • συνδέεται με επιχείρηση ή εμπορική δραστηριότητα,
  • πραγματοποιείται στο πλαίσιο επαγγέλματος ή freelance εργασίας,
  • χρησιμοποιείται για διαφήμιση ή προώθηση προϊόντων,
  • γίνεται για λογαριασμό εταιρείας ή οργανισμού.

Ένας influencer, διαφημιστής, γραφίστας ή επαγγελματίας δημιουργός περιεχομένου μπορεί επομένως να θεωρείται φορέας χρήσης, ακόμη και αν χρησιμοποιεί ένα δημόσια διαθέσιμο εργαλείο AI.

Τι πρέπει να προσέξουν τα ηλεκτρονικά καταστήματα

Τα ηλεκτρονικά καταστήματα και οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη στην εξυπηρέτηση πελατών πρέπει να ελέγξουν αν οι χρήστες ενημερώνονται εγκαίρως ότι συνομιλούν με αυτοματοποιημένο σύστημα.

Χρειάζεται επίσης να εξετάσουν:

  • αν το chatbot παρουσιάζεται παραπλανητικά ως άνθρωπος,
  • αν υπάρχει εύκολος τρόπος μετάβασης σε ανθρώπινο εκπρόσωπο,
  • αν η ενημέρωση εμφανίζεται πριν από τη συλλογή προσωπικών δεδομένων,
  • αν οι συνθετικές εικόνες προϊόντων μπορούν να παραπλανήσουν τον καταναλωτή,
  • αν διαφημιστικά avatars ή συνθετικές φωνές μιμούνται πραγματικά πρόσωπα,
  • αν τηρούνται ταυτόχρονα οι υποχρεώσεις προστασίας δεδομένων και καταναλωτή.

Τι ισχύει για παλιό περιεχόμενο

Περιεχόμενο που δημιουργήθηκε πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 δεν χρειάζεται υποχρεωτικά να επισημανθεί αναδρομικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει, πάντως, την προαιρετική σήμανση όταν αυτό είναι εφικτό και βοηθά το κοινό.

Υπάρχει περιορισμένη μεταβατική περίοδος για τη μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση περιεχομένου από συστήματα που είχαν ήδη διατεθεί στην αγορά πριν από τις 2 Αυγούστου 2026. Για αυτά, η συγκεκριμένη υποχρέωση εφαρμόζεται από τις 2 Δεκεμβρίου 2026.

Η μεταβατική περίοδος αφορά τη σχεδίαση και τη δυνατότητα τεχνικής ανίχνευσης από τους παρόχους. Δεν αποτελεί γενική παράταση όλων των υποχρεώσεων διαφάνειας.

Ποια πρόστιμα προβλέπονται

Η συμμόρφωση με το άρθρο 50 θα ελέγχεται κυρίως από τις εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορούν επίσης να εμπλέκονται το Ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης και ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων.

Οι κυρώσεις μπορούν να φτάσουν:

  • έως 15 εκατομμύρια ευρώ, ή
  • έως το 3% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας επιχείρησης κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Στην περίπτωση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αρχή της αναλογικότητας. Το ύψος της κύρωσης θα εξαρτάται από τη φύση, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης.

Πρακτικός έλεγχος συμμόρφωσης για μια ιστοσελίδα

  1. Καταγράψτε τα εργαλεία AI. Σημειώστε ποια chatbots, εργαλεία εικόνας, βίντεο, ήχου και συγγραφής χρησιμοποιούνται.
  2. Ξεχωρίστε τον πάροχο από τον φορέα χρήσης. Καθορίστε ποιες υποχρεώσεις ανήκουν στην πλατφόρμα και ποιες στην ιστοσελίδα ή στην επιχείρηση.
  3. Ελέγξτε τα chatbots. Βεβαιωθείτε ότι ο χρήστης ενημερώνεται από την αρχή ότι επικοινωνεί με AI.
  4. Καθορίστε διαδικασία για deepfakes. Κάθε εικόνα, ήχος ή βίντεο που μιμείται υπαρκτό πρόσωπο ή γεγονός πρέπει να αξιολογείται πριν δημοσιευθεί.
  5. Τεκμηριώστε τον συντακτικό έλεγχο. Διατηρήστε διαδικασία διασταύρωσης και τελικής έγκρισης για άρθρα που δημιουργούνται με βοήθεια AI.
  6. Μην αφαιρείτε μεταδεδομένα χωρίς λόγο. Η επεξεργασία ή μεταφόρτωση εικόνων μπορεί να αφαιρεί τις μηχανικά αναγνώσιμες πληροφορίες προέλευσης.
  7. Ενημερώστε συνεργάτες και freelancers. Οι εξωτερικοί συνεργάτες πρέπει να γνωρίζουν πότε χρειάζεται σήμανση.
  8. Ελέγξτε τις συμβάσεις. Ζητήστε από παρόχους και πλατφόρμες πληροφορίες για τα μέτρα συμμόρφωσης του άρθρου 50.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε αρχίζουν να εφαρμόζονται οι νέες ετικέτες του AI Act;

Οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 αρχίζουν να εφαρμόζονται στις 2 Αυγούστου 2026. Υπάρχει περιορισμένη μεταβατική περίοδος μόνο για τη μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση ορισμένων συστημάτων που είχαν ήδη διατεθεί στην αγορά.

Πρέπει κάθε εικόνα τεχνητής νοημοσύνης να έχει ορατή ετικέτα;

Όχι. Ορατή γνωστοποίηση απαιτείται κυρίως όταν το περιεχόμενο αποτελεί deepfake ή μπορεί να παρουσιαστεί ψευδώς ως αυθεντικό. Ο πάροχος του εργαλείου μπορεί πάντως να πρέπει να ενσωματώνει μηχανικά αναγνώσιμη σήμανση.

Πρέπει να επισημαίνεται ένα άρθρο που γράφτηκε με βοήθεια AI;

Όχι απαραίτητα. Αν το άρθρο έχει υποστεί ουσιαστικό ανθρώπινο και συντακτικό έλεγχο, διασταύρωση των πληροφοριών και τελική έγκριση από υπεύθυνο πρόσωπο, μπορεί να εξαιρείται από την υποχρέωση επισήμανσης.

Αρκεί μια απλή ορθογραφική διόρθωση;

Όχι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι επιφανειακοί, τυπικοί ή αποκλειστικά γραμματικοί έλεγχοι δεν αποτελούν επαρκή ανθρώπινη ή συντακτική εποπτεία.

Τι ισχύει για προσωπικούς λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων;

Η καθαρά προσωπική και μη επαγγελματική χρήση εξαιρείται. Αν όμως η δραστηριότητα συνδέεται με επιχείρηση, επάγγελμα, διαφήμιση ή τακτικό οικονομικό όφελος, μπορεί να θεωρηθεί επαγγελματική χρήση.

Χρειάζεται να επισημανθεί αναδρομικά παλιό περιεχόμενο;

Το περιεχόμενο που δημιουργήθηκε πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 δεν χρειάζεται υποχρεωτικά αναδρομική επισήμανση, αν και η προαιρετική γνωστοποίηση ενθαρρύνεται όταν είναι εφικτή.

Ποιο είναι το ανώτατο πρόστιμο;

Οι κυρώσεις μπορούν να φτάσουν τα 15 εκατομμύρια ευρώ ή το 3% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας επιχείρησης.

Αποποίηση ευθύνης

Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική, κανονιστική ή επαγγελματική συμβουλή. Η εφαρμογή του AI Act εξαρτάται από τον ρόλο κάθε οργανισμού, το χρησιμοποιούμενο σύστημα, το είδος του περιεχομένου και τις πραγματικές συνθήκες δημοσίευσης. Επιχειρήσεις και επαγγελματίες που ενδέχεται να καλύπτονται από τον κανονισμό πρέπει να ζητούν συμβουλή από κατάλληλα καταρτισμένο νομικό ή σύμβουλο κανονιστικής συμμόρφωσης.

Πηγές και χρόνος ενημέρωσης

Τελευταία ενημέρωση: 26 Ιουλίου 2026.

Μοιραστείτε το άρθροΣτείλτε το σε φίλους ή αποθηκεύστε τον σύνδεσμο για αργότερα.
Η συζήτηση συνεχίζεται

Η άποψή σας έχει αξία

Μοιραστείτε τη γνώμη σας για το άρθρο και συμβάλετε σε έναν χρήσιμο, τεκμηριωμένο και πολιτισμένο διάλογο.

  • Σεβασμός στους συνομιλητές
  • Σχόλια σχετικά με το θέμα
  • Χωρίς προσβολές ή προσωπικά δεδομένα
Γράψτε το σχόλιό σας Τα σχόλια εκφράζουν τους συντάκτες τους και μπορεί να ελέγχονται σύμφωνα με τους κανόνες συμμετοχής.
Σχόλια αναγνωστών

Δεν υπάρχουν σχόλια

Facebook Comments APPID