Η μεσαία τάξη δεν χάνει απλώς χρήματα ή δουλειά. Χάνει αργά, σιωπηλά, κομμάτι κομμάτι την ασφάλεια και την ελευθερία που θεωρούσε δεδομένα. Οι μισθοί μένουν σχεδόν ίδιοι αλλά τα ενοίκια ανεβαίνουν, η ενέργεια κοστίζει όλο και περισσότερο, οι βασικές ανάγκες καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος. Και ξαφνικά κάθε μήνας μοιάζει αδύνατος, κάθε απόφαση βαριά, κάθε προγραμματισμός αβέβαιος.
Η φτωχοποίηση δεν έρχεται με θόρυβο. Δεν εμφανίζεται με φωνές ή κραυγές. Εγκαθίσταται μέσα στην καθημερινότητα, σε μικρές κινήσεις, σε αναβολές, σε περιορισμένες επιλογές, σε αίσθημα μόνιμης ανησυχίας που κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί.
Η εργασία δεν σώζει πια
Η δουλειά κάποτε ήταν ασφάλεια. Σήμερα, η ίδια δουλειά δεν εγγυάται τίποτα. Ο μισθός καλύπτει τα βασικά, αλλά κάθε έκτακτο έξοδος φέρνει πανικό. Οι συμβάσεις γίνονται πιο ευέλικτες και λιγότερο σταθερές. Η εργασία από προστασία έχει γίνει πηγή αβεβαιότητας.
Κάθε ώρα εργασίας μοιάζει να καταναλώνεται απλώς για να διατηρήσεις το επίπεδο ζωής σου, όχι για να προχωρήσεις μπροστά. Και αυτό είναι ίσως το πιο αόρατο και επικίνδυνο μέρος της φτωχοποίησης.
Η στέγη καθορίζει τη ζωή
Τα ενοίκια δεν είναι απλώς έξοδο. Είναι παράγοντας που περιορίζει κάθε άλλη επιλογή. Κάθε κίνηση μετράει, κάθε απόφαση ζυγίζεται. Οι νέοι μένουν στο πατρικό σπίτι όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη, οι οικογένειες μετακινούνται σε μικρότερα ή πιο απομακρυσμένα σπίτια για να επιβιώσουν οικονομικά.
Η στέγη παύει να είναι δικαίωμα και γίνεται συνεχής πίεση που καθορίζει τη ζωή και το μέλλον. Η καθημερινότητα δεν περιορίζεται από την αβεβαιότητα αλλά από τις πραγματικές δυνατότητες που έχει κανείς να ζήσει αξιοπρεπώς.
Η καθημερινότητα αλλάζει σιωπηλά
- Οι διακοπές συρρικνώνονται, οι εξόδοι μειώνονται
- Οι επενδύσεις και τα όνειρα αναβάλλονται
- Η αίσθηση ελέγχου και ελευθερίας εξαφανίζεται
Οι άνθρωποι συνεχίζουν να λειτουργούν αλλά ζουν με συνεχή πίεση. Η φτωχοποίηση δεν είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα. Είναι ψυχολογικό, κοινωνικό, πολιτικό. Είναι η σιωπηλή φθορά της ζωής που κάποτε θεωρούσαν δεδομένη.
Το κοινωνικό κόστος
Η μεσαία τάξη ήταν πάντα ο σταθεροποιητικός μηχανισμός της κοινωνίας. Όταν συρρικνώνεται, οι ανισότητες αυξάνονται, η κοινωνική συνοχή μειώνεται και η απογοήτευση μεγαλώνει. Οι πολίτες χάνουν εμπιστοσύνη στους θεσμούς, αμφισβητούν την αξία της δουλειάς και νιώθουν ότι οι κόποι τους δεν ανταμείβονται.
Όταν η καθημερινότητα γίνεται διαρκής διαχείριση πίεσης, η ποιότητα ζωής υποχωρεί και η φτωχοποίηση γίνεται απώλεια προοπτικής. Κάθε μικρή αλλαγή στην καθημερινότητα συσσωρεύεται και μετατρέπει τη ζωή σε διαρκή επιβίωση.
Η αλήθεια που δεν λέγεται
Η φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης δεν φαίνεται στους δείκτες. Φαίνεται στο πώς οι άνθρωποι αναβάλλουν, περιορίζουν, ζουν με άγχος. Είναι η σιωπηλή αφαίρεση της ασφάλειας που πίστευαν ότι είχαν.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η κοινωνία. Χωρίς ισχυρή μεσαία τάξη, η κοινωνία γίνεται πιο ασταθής, λιγότερο ανθεκτική και πιο εύκολα ευάλωτη σε απογοήτευση και κοινωνική ένταση.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Η φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης δεν είναι θέμα αριθμών. Είναι η αλλαγή της καθημερινότητας, της ελευθερίας, της δυνατότητας να ζήσεις αξιοπρεπώς. Και η Ελλάδα χρειάζεται να το δει πριν γίνει μη αναστρέψιμο.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Αγαπητοί αναγνώστες, ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε.